Beste vrienden van de wijn,

Het jaar loopt op een rustige manier op zijn eind. November en december waren goed gevuld met lezingen, masterclasses en schrijfwerk. Ik proefde en beschreef de wereldwinkelwijnen voor hun eindejaarsactie, selecteerde mijn favoriete feestwijnen en stuurde de studenten van de cursus ‘Wegwijs in Wijn’ met leuke proefopdrachten naar huis.
Half november organiseerden we met het sommeliercomité van Club Prosper Montagné twee geslaagde masterclasses tijdens Horeca Expo Gent. Mijn oud-student Yanick Dehandschutter, gelauwerde sommelier en chef Glenn Verhasselt van het tweesterren restaurant Sir Kwinten in Lennik, verzorgden een masterclass Belgische wijnen met originele fingerfood. De tweede masterclass was al even hoogstaand toen Yanick in dialoog met dr. Sebastian Vannevel, universiteit Stellenbosch en wijnmaker in Zuid-Afrika, de schitterende wijnen van Thistle and Weed liet proeven.
Wordt zeker vervolgd.

Reizen

Met veel dankbaarheid kijk ik terug op het voorbije jaar. Ik had het voorrecht om, samen met talrijke wijnliefhebbers, de wijde wijnwereld verder te verkennen. Dat bracht mij als reisbegeleider, achtereenvolgens in Zuid-Afrika, Piemonte, Portugal, verschillende Donaulanden, Bordeaux, Moezel en Luxemburg. Nergens ontdek je en leer je zoveel over wijn als bij een ontmoeting met een wijnbouwer, tussen zijn ranken of bij een bezoek aan de wijnkelder. Elke reis opnieuw geeft me nieuwe inzichten over wat beweegt in de verschillende wijnlanden.

Over de feestdagen heen, kijk ik vooruit. Alweer staan verschillende reizen op het programma en zelfs voor 2026 staan mensen al te popelen om mee te gaan op (wijn) vakantie. De meest favoriete bestemmingen zijn Piemonte, Sicilië en Zuid-Afrika, maar we cruisen ook op de Rhône en trekken naar Duitsland en Luxemburg.

Enkele reizen in 2025 zijn volgeboekt, maar bij volgende reizen, die ik (mee) begeleid, zijn nog enkele (laatste) plaatsen vrij (*):

Davidsfonds Cultuurreizen – Sicilië: 13/05 – 20/05/2025 https://www.cultuurreizen.be/

Knack-Reizen – De Kaapse wijngebieden: 01/11 – 11/11/2025  https://knackreizen.be/

Knack-Reizen – Cruise op de Rhone: 17/09 – 24/09/2025 https://knackreizen.be/

NIEUW
Elvama Travel – Wine and Dine Zuid-Afrika: 07/02 – 22/02/2026 https://www.elvamatravel.be/

Schrijven

In 2024 bleef ik ook, uiteraard, schrijven. Ik werkte mee aan enkele nieuwe handboeken over wijn voor de hotelschoolstudenten en cursisten van het volwassenonderwijs en samen met schrijver-journalist Stefaan Soenen schreef ik teksten voor de tweede Gault & Millau uitgave van de Belgische wijnen. Ook in 2025 zal ik met regelmaat publiceren via mijn website en via de community van WIJNWIJNWIJN. Mijn nieuwe pennen zijn, inderdaad nu al, geslepen.

Voordrachten

Naast de reizen die ik organiseer of begeleid, verzorg ik ook talrijke lezingen en voordrachten. Thema’s die dit jaar aan bod kwamen: De invloed van de oude ranken, kennismaken met mousserende wijnen uit heel de wereld en de geschiedenis van de Belgische wijn. Daarnaast gaf ik ook verschillende voordrachten over bijzondere wijnlanden: Portugal, Georgië, Zuid-Afrika, Oostenrijk, Hongarije, Piemonte en Champagne (**).

De geschiedenis is belangrijk

Tijdens de voordrachten, net zoals in mijn boeken, is er veel aandacht voor de achtergrond en geschiedenis van de streek of het land. Soms zijn mensen verbaasd dat mijn lezingen en proeverijen altijd gelieerd zijn aan de geschiedenis en de plaatselijke cultuur.

‘Ben jij een historicus?’ vroeg iemand me dit jaar. Neen, zeker niet, maar ik heb een grote passie voor geschiedenis.
Het is ongelooflijk hoe verweven de wijncultuur is met de geschiedenis van de mens. Het is fascinerend om vast te stellen dat simpelweg vergist druivensap, een belangrijke rol speelt in de cultuur van de mens. De eerste sporen van wijn gaan terug tot 8000 jaar voor Christus. In die zin is wijn niet het oudste cultuurproduct van de mens, maar meer dan waarschijnlijk het meest symbolische (en lekkerste).

(Volgens de overlevering zou de mens druiven gekneusd hebben die een tijdje bleven staan en waarbij het sap veranderd was in geurige drank. Na het drinken van dit drankje werden de mensen iets vreemds gewaar. Ze stonden niet zo stevig meer op hun benen, het zicht werd wat troebel en wellicht zagen ze plots het leven blijer en vonden ze andere mensen sympathiek en aardiger. Dat smaakte duidelijk naar meer).

Wijn werd voor de mens een goddelijke drank, iets waar ze geen vat op hadden, maar veel respect afdwong. Het was dan ook niet te verwonderen dat wijn een goddelijk aureool om zich kreeg.
De mens beschouwde wijn als een geschenk van de goden. Denken we maar aan Bacchus bij de Romeinen en Dionysus bij de Grieken, beiden goden van de wijn.

In elk land, in elke regio is wijn verbonden met de geschiedenis. Bestudeer de geschiedenis van een streek of land en je begrijpt de plaatselijke wijncultuur. Was het niet zo dat in Zuid-Afrika de wijnbouw verbeterde met de komst van de Franse Hugenoten die uit Frankrijk waren verdreven of brachten de Spaanse missionarissen de wijn niet mee naar Zuid-Amerika? Speelde het doopsel van Clovis een rol in de verspreiding van de wijnbouw? Waren de Romeinen diegenen die de wijnbouw in hun immense rijk aanlegden?

In onze Westerse samenleving is wijn tot op vandaag de belangrijkste drank bij rites en feestelijkheden. Wijn wordt geschonken bij verdragen en andere plechtigheden. Ook in de religie is wijn een zeer belangrijk en goddelijke drank. De Kerk zal uiteindelijk instaan voor de grootste verspreiding van de wijnbouw.

Het blijkt dat wijn een rode draad is door alle tijden. Wijn is belangrijk in alle culturen, de kunst, literatuur, politiek en de samenleving. Daarover wil ik ooit nog wel eens een podcast maken of waarom niet een theaterstuk? Dat zou nog eens een uitdaging zijn. Misschien maak ik dat wel waar in komende jaren.

Wijnwereld onder druk

‘De wijnwereld staat onder druk’. Vooral het klimaat speelt een belangrijke rol. Volgens waarnemers was 2024  een van de slechtste oogstjaren in decennia. Het OIV, de internationale organisatie van de wijn, met meer dan vijftig lidstaten, stelt dat extreme weersomstandigheden en klimaatwijzigingen de grootste uitdagingen zijn voor de wijnboeren. We worden meer en meer geconfronteerd met extreme hitte, droogte, hagelstormen, regenbommen, natuurbranden en lentevorst, etc.

Maar er is niet enkel het klimaat.

Ook het consumptiegedrag verandert. Er wordt minder wijn gekocht en gedronken. Veel wijnliefhebbers van mijn generatie zijn opgevoed met Bordeauxwijn of met wijn algemeen. De jonge wijnliefhebber is veel avontuurlijker en heeft geen favoriet wijngebied. Hun speelveld komt uit de hele wereld, ze staan open voor nieuwe dranken en ze drinken ook alsmaar minder wijn. De jonge consument wil ook weten hoe en waar zijn wijn wordt gemaakt. Hij drinkt liefst wijnen die natuurvriendelijk geproduceerd worden of ze gaan op zoek naar nieuwe ontdekkingen, zoals speciale bieren, cocktails en natuurwijnen.

Daarnaast is er ook een toenemende druk op het gebruik van alcohol tout-court. De strapatsen van Bv’s die rijden en te veel drinken zijn natuurlijk koren op de molen van de anti-alcohollobby. Veel wetenschappelijke artikels spreken elkaar tegen. De ene vorser beweert dat af en toe een glas wijn kan, een ander omschrijft alcohol als een ‘toegelaten harddrug’. Ik ben ondertussen al tientallen jaren bezig met het verhaal van de wijn en het einde is nog niet in zicht. Ik geloof meer dan ooit in een verstandige omgang met wijn, als je het met mate drinkt. Dit heb ik verwerkt in onderstaande kerstwens.

Toen ik klein was
dacht ik
dat wijn een soort limonade was
voor grote mensen

Later
vond ik plezier in een goed glas
en veel later
besefte ik dat wijn,
naast een belangrijke voedingsbron,
een hoogstaand cultuurproduct is
dat mensen rond de tafel brengt
en dichter bij elkaar.

Vredesverdragen worden beklonken met wijn
En een overwinning wordt gevierd met Champagne
Jezus bracht een boodschap van vrede
En deelde brood en wijn met zijn vrienden.

Ik wens u allen het genot
Van een goed glas… en dit te kunnen delen
met mensen die u dierbaar zijn
In het besef dat wijn
– met mate –
het leven op aarde veel mooier en draaglijker kan maken