In een vorige bijdrage beschreven we al de historische band tussen de regio’s Friuli Venezia Giulia in Italië, de Sloveense wijngebieden Brda, Istrië en Vipava, en het Kroatische Istrië. Tijdens onze persreis in juli 2025 passeerden we talrijke kleine dorpen en steden. We bewonderden de Italiaanse en Habsburgse invloeden in kerken en gebouwen en genoten van de indrukwekkende natuur. Er is veel dat de bewoners van de Noord-Adriatische streek met elkaar verbindt.

Autochtone druivenvariëteiten

Onze insteek was uiteraard de wijnbouw. Veel (traditionele) wijntechnieken komen in de drie landen voor, en we proefden veel gelijkenissen in de wijnstijlen. De regio’s delen ook veel autochtone druivenvariëteiten. Enkele wijnbouwers vertelden dat het niet altijd eenvoudig was voor de autochtone druiven om stand te houden tegen de opkomst van internationale variëteiten. Gelukkig houden de wijnbouwers in de Noord-Adriatische regio vast aan hun tradities, met respect voor hun eigen druiven en wijnstijlen. Dat maakte de kennismaking met de wijnen heel boeiend.

Enkele voorbeelden van autochtone druiven uit de regio: ribolla gialla of rebula, friulano, moscato, malvasia istriana, pergulin, pinela, piculit, refosco, schioppettino di Prepotto, teran of terrano, en verschillende andere (zeldzame) variëteiten.

Ribolla Gialla of Rebula, een druif met veel karakter

Ribolla gialla (Italië) of rebula (Slovenië) is een druif met een grote persoonlijkheid. Deze druif komt zowel in Friuli als in Slovenië voor. Tijdens de reis proefde ik superieure wijnen van deze karakterdruif. Wat een potentieel – en hoe spijtig dat deze druif onvoldoende gekend en zelfs ondergewaardeerd is. Hij levert elk wijntype: van droge, speelse, verfrissende wijnen tot volle, rijke bewaarwijnen.

De druif wordt meestal in roestvrijstalen tanks gevinifieerd, maar hij heeft geen probleem met hout of amforen. Veel wijnbouwers produceren oranje of amberwijnen door de schillen van de druif in te weken met het sap. Anderen laten hun druiven lang rijpen of drogen het fruit in de zon om een passito te maken. Kortom, van deze druif kun je alles produceren: van mousserende tot droge en zoete wijnen.

We proefden een heerlijke, verfrissende schuimwijn van 100% rebula bij de familie Ščurek. Bij de oranjewijnen was ik onder de indruk van de Rebula Brutus 2019 van het wijnhuis Ferdinand. Deze druif doet mij denken aan kwaliteitsdruiven zoals chenin blanc en riesling: twee verfijnde variëteiten die eveneens alle wijnstijlen leveren. Omwille van zijn verfrissende zuren wordt ribolla gialla vaak geblend met andere druiven.

Een lange geschiedenis

Ribolla gialla komt al meer dan 700 jaar voor in de regio. Volgens verschillende bronnen werd de druif voor het eerst vermeld in 1299. Toch is de aandacht voor de druif vrij recent. Hij wordt geteeld in Collio in Italië en in Brda en de Vipava-vallei in Slovenië.

‘De beste wijnen komen van druiven die in de heuvels worden geteeld,’ vertelt wijnmaker Meran van Sibav Winery in Brda. Gewoonlijk wordt hij als laatste witte druif geoogst, omdat hij laat rijpt. Het is een druif die houdt van de zon. Miljoenen jaren geleden was de regio een grote zee met veel calciet. Vandaag is deze bodem van maritieme oorsprong ideaal voor de teelt van ribolla gialla. Het gebied ligt tussen de Adriatische Zee en de Julische Alpen. De confrontatie tussen de zeewind en de koele berglucht zorgt voor een groot verschil tussen dag- en nachttemperaturen.

Enkele goede wijnhuizen voor ribolla gialla en rebula Klet Brda  –  https://www.klet-brda.si/
Edi Simčič – https://www.edisimcic.si/
Movia Wines – https://www.movia.si/
Buzinel Wines – https://www.buzinel.si/
Ca’ Lovisotto – https://www.calovisotto.com/
Ferdinand wines – https://www.ferdinand.si/
Scurek family Winey –   https://www.scurek.wine/
Josko Gravner – https://www.gravner.it/
Radikon https://www.radikon.it/en/