De wijde wijnwereld is boeiend en leerrijk. Elke masterclass, degustatie of ontmoeting met andere wijnliefhebbers scherpt mijn blik én voedt mijn enthousiasme. Voor mij blijft de wijnwereld een onuitputtelijke bron van energie. Neem nu de masterclass over chenin blanc van vorige week. Vijftien wijnproevers werkten zich door de hitte heen om elf wijnen uit België, de Loirevallei en Zuid-Afrika te ontdekken. Het werd een heerlijke avond. Eerder dit jaar was er al een bijzondere masterclass in Hotelschool Spermalie met de wijnen van Château de Minière uit de Loire. Voor mij, al jaren een overtuigd chenin-liefhebber, waren de twee masterclasses opnieuw een bevestiging: deze druif verdient een vaste plaats in de gastronomie en hopelijk wordt hij the new kid on the block.

Een historische druif

Chenin blanc is al meer dan duizend jaar aanwezig in de Loirevallei. De naam verwijst naar de abdij van Mont Chenin. Beroemde schrijvers als Rabelais en Balzac, beiden geboren en getogen in de Loirevallei, prezen hem al als een edele witte druif. In de zestiende eeuw arriveerde de druif in Zuid-Afrika, waar hij vandaag nog steeds de meest aangeplante variëteit is. Vijf landen — de VS, Argentinië, Frankrijk, Australië en Zuid-Afrika — zijn samen goed voor 98% van de wereldwijde aanplant. De overige aanplant is verdeeld over een handvol landen waaronder sinds kort ook België.

Wat maakt chenin blanc zo uniek?

Tijdens deze masterclass doken we in de oorsprong en het karakter van deze illustere druif, met een focus op twee iconische regio’s: de Loirevallei en Zuid-Afrika. We onderzochten hoe terroir, vinificatie en de hand van de wijnmaker het eindresultaat beïnvloeden. Ook de leeftijd van de wijnstokken speelt een cruciale rol — oude ranken worden in beide regio’s geroemd om hun diepgang en complexiteit. Het werd een avond vol invalshoeken, inzichten en smaakbeleving, zeg maar een staalkaart van wat chenin vandaag kan zijn. Chenin blanc is befaamd om zijn veelzijdigheid. Ik vergelijk hem graag met riesling, nog zo een verfijnde druif. Hij verschijnt in vrijwel elke stijl: sprankelend, (kurk) droog, halfzoet  tot ( edel) zoet.  Chenin blanc is uiterst gevoelig voor het terroir waarin hij rijpt, wat complexe wijnen met een breed smaakprofiel kan opleveren. Een goed gemaakte wijn van chenin blanc kan lang bewaren. De druif is ook heel aromatisch. We ontdekten we in de verschillende wijnen  een waaier aan fruit -en bloemenaroma’s: citrus, groene appel, ananas, rijpe peer en passievrucht. Daarnaast lindebloesem, kamille, acacia en kamperfoelie, maar ook hooi, vers gemaaid gras, vuursteen en natte stenen. Veel aroma’s proefden we terug in de nasmaak. In de rijpere, oudere en zoete wijnen kwamen aroma’s naar voren van limoen, honing, kweepeer, amandel, gekonfijt fruit, marsepein en etherische geuren zoals boenwas.

Loire en Zuid-Afrika

We proefden blind vijf Loire-wijnen: Domaine des Aubuisières uit Vouvray, Les Essarts van Antoine Sanzay en de honderd jaar oude ranken van Grange Sauveur uit de regio rond Saumur samen met de knappe Savennières van Clement Barraut.

Drie Zuid-Afrikaanse toppers kwamen uit Swartland: Thistle and Weed, Donovan Rall en Lukas Vanloggerenberg. Daarnaast proefden we een wijn van Eben Sadie uit Citrusdal en oude ranken chenin uit Stellenbosch van Ian Naudé.

We eindigden de degustatie met een meesterwerk: Anthology 1996 van Philippe Delesvaux. Het oogstjaar 1996 was een van jaren van de eeuw voor edelzoete wijnen in de Loire. Nooit werd een hoger natuurlijk suikergehalte in een wijn gehaald als bij deze unieke wijn. Hij is gemaakt van 100 % botrytis druiven met liefst 530 gram restsuiker. Hij vertoonde geen spoor van vermoeidheid of evolutie en volgens de wijnmaker kan hij moeiteloos nog dertig jaar meegaan. Philippe en Catherine hebben deze cuvée in veertig oogsten slechts vier keer gemaakt. We werden verleid door gekonfijte abrikozen, sinaasappelzeste, fruitkaramel, botersnoepjes en kweepeer. Wat later acaciahoning en een hint van amandel. In de smaak werd de zoete smaak schitterend gecounterd door fijne zuren. Een subtiele, grootse wijn die lang bleef nagalmen.

Terroir, klimaat en duurzaamheid

Chenin blanc is uiterst gevoelig voor terroir, maar ook veerkrachtig. Hij gedijt zowel in de koele omgeving van de Loire als in de warmte van Zuid-Afrika, Californië en Australië. Ik volg de druif nu al meer dan dertig jaar en ben ervan overtuigd dat chenin uitstekend kan omgaan met de klimaatopwarming — op voorwaarde dat wijnbouwers natuurvriendelijk werken. Biologische wijnbouw, natuurlijke gisting, sur lie-rijping en subtiel houtgebruik zijn intussen de norm. Nieuwe eiken vaten verdwijnen stilaan, amfora’s en betonnen eieren winnen terrein.

Loire als voortrekker in natuurvriendelijke wijnbouw

In de afgelopen twintig jaar is het aandeel natuurvriendelijke wijnbouw (biologisch, Terra Vitis en HVE) in Anjou en Touraine — het kerngebied in de Loire — met 85 % toegenomen. Daarmee is de Loire de grote ecologische voortrekker in Frankrijk. In Zuid-Afrika is eenzelfde golf aan de gang. In elke subregio van de Westelijke Kaap werken wijnmakers biologisch, en zelfs de grote klassieke domeinen zetten nu stappen in die richting. Een positieve evolutie.

Waarom chenin zo lang onder radar bleef

Chenin blanc is nooit een echte wereldster geworden zoals chardonnay, pinot noir of cabernet sauvignon. Dat heeft volgens mij veel te maken met zijn herkomst. De Loirevallei stond eeuwenlang in de schaduw van gerenommeerde regio’s als Bordeaux en Bourgogne. De Loire mist bovendien een grote metropool met een internationale uitstraling, zoals Bordeaux of Parijs. Daarnaast werden er tot het eind van de twintigste eeuw veel matige, zure wijnen van chenin blanc gemaakt. Zuid-Afrika, het land met de grootste aanplant chenin, zag de druif vooral als werkpaard, met hoge opbrengsten voor de productie van brandy, versterkte wijnen en matige, halfzoete wijn. Pas na de apartheid kreeg de druif er de erkenning die hij verdient. Dat het tot 1963 duurde voor men ontdekte dat de lokale ‘steen’ eigenlijk chenin blanc was, spreekt boekdelen.

Het tij keert: de pioniers maken het verschil

De laatste dertig jaar luidden een ommekeer in, dankzij enkele visionaire wijnbouwers in de Loire en in Zuid-Afrika. In de Loire ontmoette ik legendarische wijnproducenten Jacky Blot, Bernard Fouquet, Gaston Huet en Nicolas Joly. In Zuid-Afrika zijn Eben Sadie, Ken Forrester en Marc Kent de voortrekkers, samen met jonge leeuwen zoals Donovan Rall, Adi Badenhorst en Chris Alheit. Zij hebben chenin blanc opnieuw op de kaart gezet. Al deze wijnbouwers hebben met elkaar gemeen dat zij allen natuurvriendelijk of biologisch werken. Hun opvolgers koesteren deze erfenis en inspireren vandaag de jonge generatie.  De herwaardering is ook institutioneel zichtbaar. In 2000 werd de Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc Association opgericht. En in 2016 startte het Old Vine Project onder leiding van Rosa Kruger, met veel aandacht voor oude chenin ranken. De wijnbouwers in de Loire promoten hun geliefde druif met de actie #FANDECHENIN. Het toont aan dat chenin stilaan het wereldpodium betreedt. In 2019 vond het eerste internationale chenin blanc-congres plaats in Angers; drie jaar later volgde de tweede editie in Stellenbosch. Het congres wisselt nu beurtelings tussen beide regio’s, wat de groeiende internationale belangstelling perfect illustreert.

Chenin blanc in België, veelbelovend

België telt zo’n 135 druivenrassen, maar slechts drie domeinen werken met chenin blanc: Wijndomein Waes, Gloire de Duras en Beekborne. De Waes Brut Chenin Blanc 2020, waarmee we de masterclass openden, was een schot in de roos: goudgeel met ultrafijne mousse, aroma’s van rijpe appel, peer, brioche en een subtiele noottoets. Aangename mousse met fijne zuren en een nasmaak waarin de rijping (autolyse) naar voren kom met wit fruit en nootjes. De twee jaar rijping op de droesem (sur lattes) geeft de wijn diepgang en elegantie. Een knap staaltje vakmanschap van Lodewijk Waes. https://www.wijndomeinwaes.be/

Masterclass met Kathleen Van den Bergh in Spermalie februari 2026

In februari 2026 organiseerde Hotelschool Spermalie in Brugge een masterclass met de wijnen van Château de Minière van Master of Wine Kathleen Van den Berghe. Kathleen werkt biologisch en uitsluitend met chenin blanc en cabernet franc. Bij Château de Minière word ernstig gewerkt, maar Kathleen is niet bang om te experimenteren en nieuwe wijnstijlen op de markt te brengen. Een knappe combinatie was de frisse Tension, met ceviche van snoekbaars met een side dish van gebrande snoekbaars, sauce vierge en zwarte look. Ik vernoem ook graag de verrassende, maar geslaagde combinatie van de rode mousserende Créativité X Inattendu op basis van cabernet franc. Hij combineerde perfect met de interpretatie van Fôret Noire, rode biet en sorbet van rode biet en kers. Het smeuïge van de chocoladebiscuit, het aardse van de rode biet en de verfrissende kersentoets zorgden voor een knappe verbinding met het donker fruit in de smaak. De avond was een grote ode aan de gastronomische waarde van chenin blanc en cabernet franc.
Kathleen heeft twee domeinen in de Loire, Château de Minière in Coteaux-sur-Loire (vlakbij Chinon en Bourgeuil) en Château de Suronde in Quart de Chaume. Creativiteit en terroir staan centraal in de visie van Kathleen. Een domein om te ontdekken. Je bent op beide domeinen welkom en je kan er ook overnachten. https://www.chateaudeminiere.com/nl/   

Chenin blanc: de nieuwe klassieker?

Er beweegt veel in de wijnwereld — en vooral in het glas van de wijnliefhebber. Bevriende sommeliers en wijnhandelaars vertellen het me steeds vaker: er wordt minder gedronken, maar wél beter. En wat betekent dat precies? De hedendaagse wijnliefhebber is kritischer, nieuwsgieriger en wil weten wat er achter de fles schuilgaat. Herkomst, druif, bodem, vinificatie: het verhaal moet kloppen.
Die honger naar authenticiteit speelt chenin blanc in de kaart. De interesse in natuurvriendelijke teelt en zuivere vinificatie groeit, en net daar schittert chenin, zeker in handen van de nieuwe generatie wijnbouwers in Zuid‑Afrika en de Loire. De vraag is: wordt chenin blanc binnenkort een vaste waarde op de wijnkaart van de betere restaurants? De wijnwereld is natuurlijk niet immuun voor trends. Ik herinner me de grüner‑veltlinerhype van vijftien jaar geleden, gevolgd door een albariño‑golf, en vandaag is savagnin de favoriete druif van menig sommelier. Volgens de wereldvermaarde sommelier Pascaline Lepeltier, van restaurant Chambers in New York en zelf afkomstig uit de Loire vallei, verovert chenin vandaag de restaurants en wijnbars in New York en Londen. Het begin van een wereldtournée?

https://fandechenin.com/
https://www.chenin.co.za/