In het najaar reisde ik naar Piemonte om kennis te maken met de minder gekende appellaties van de regio. Onze eerste stop was het dorpje Carema met de gelijknamige DOC. Deze ultra kleine appellatie ligt in een betoverende streek, hoog in de Piemontese Alpen, op de grens met Valle d’ Aosta. DOC Carema is de kleinste appellatie van Italië met slechts 16 hectare wijngaarden. Het dorp zelf, telt amper 725 inwoners maar levert wel een grootse rode wijn.
Pergola’s en pilaren
In de rotsen is een trap uitgehouwen. We klauteren naar boven en voor ons verschijnt een uniek landschap. Boven en onder ons staan smalle stroken wijngaarden op spectaculaire terrassen die tegen de steile hellingen kleven. Het is een bijzondere topografie die de perfecte omstandigheden creëert voor wijnbouw. De terrassen en de zuidwestelijke ligging garanderen een perfecte zoninval. Daarnaast is het samenspel van warme zonnige dagen en frisse nachten een garantie voor de trage rijping van de druiven. Beneden in de vallei ligt het dorpje Carema omringd door wijngaarden, als een soort beschermend hoefijzer. Ik voel me als een toeschouwer in een indrukwekkend amfitheater. De bodem bestaat uit gletsjermorene grond, vol mica, kalk en schiste. Als de zon schijnt zie je mica glinsteren in de wijngaarden. De terrassen zien er uit als groene daken. Dat komt omdat de druiven geleid worden via een pergola systeem. Deze houten constructies worden ondersteund door stenen pilaren, pilun genaamd. Ze worden al eeuwenlang gebouwd en leveren vandaag een mooi architectonisch beeld. De houten pergola’s beschermt de ranken tegen zware regenval en sneeuw.
DOC Carema
De rode wijn van de DOC Carema wordt gemaakt op basis van de nebbiolo druif, plaatselijk picutener genoemd. Deze trage rijper levert in Carema intens, aromatische wijnen met een eigen uitgesproken karakter. Ze zijn in niets te vergelijken met de beroemde wijnbroers uit Barolo of Barbaresco. De hoge ligging, het terroir en de picutener kloon zorgen voor een volledig andere wijnstijl.
De Carema wijnen moeten minstens 85 % nebbiolo bevatten, aangevuld met maximum 15 % andere blauwe druivenrassen zoals vernacchia rosso, freisa en vespolina. Tijdens mijn bezoek aan Carema in het najaar, leerde ik dat de meeste wijnen gemaakt zijn van 100 % picutener. Sinds enkele jaren wordt ook een rosé gemaakt. De voorschriften van de DOC stellen ook dat elke rode wijn minstens twee jaar moet rijpen, waarvan minimum12 maanden in houten vaten. Er wordt ook een Carema Riserva geproduceerd die minstens 36 maanden moet rijpen, waarvan 12 maanden in hout.
Acht domeinen
De belangrijkste producent is de coöperatie Produttori Nebbiolo di Carema . De 66 leden bewerken 13 ha wijngaarden. Daarmee is de coöperatie de belangrijkste producent van Carema. Het samenwerkingsverband produceert heel knappe wijnen. Elk jaar worden zes labels op de markt gebracht. Naast de Produttori Nebbiolo di Carema zijn nog zeven domeinen actief. Een van de oudste domeinen is Ferrando Vini met 2,5 hectare. Daarnaast zijn enkele jonge wijnmakers bezig met de renovatie van oude percelen. Dat gebeurt met veel inzet en creativiteit. Het jonge koppel Martina en Vittorio Garda startte in 2012 hun klein domein Sorpasso Viticoltori Eroici. De naam van het domein wijst op de heroïsche taak om de unieke wijngaarden terug in ere te herstellen. Samen met nog een vijftal jonge collega’s werken ze hard om Carema meer onder de aandacht te brengen.
De smaak van Carema
Tijdens mijn bezoek aan de cantina van de Produttori Nebbiolo di Carema proeven we een Carema Classico uit het oogstjaar 2020. Hij rijpte 12 maanden in grote fusten. De Cantina wordt aanzien als een van de beste coöperaties in Italië. Dat heeft te maken met de hoge en constante kwaliteit van de geproduceerde wijnen. Dat wordt bevestigd in deze goed gemaakte wijn. Hij is licht gekleurd, granaatrood met een oranje schijn. De aroma’s zijn overweldigend. Onmiddellijk valt mij de frisse toon op. Daarna spelen diverse geuren met elkaar. In de aanzet ruik ik veel fruit met aardbeien en zwarte bessen. Wat later komen florale toetsen naar voor. Ik herken gedroogde rozen. Na opschudden zijn de kruidige aroma’s aan de beurt met kaneel en zwarte peper en wat later meer nootachtige geuren. Wat een complexe neus. Al dit fraais wordt bevestigd in de smaak. Hij vertoont opvallende frisse tonen en een knappe middenstructuur. Dit is een wijn die van bij de eerste slok als een frisse wervelwind over je smaakpapillen raast. Wat een energie. In vergelijking met de klassieke nebbiolo wijnen uit Barolo zijn de tannines hier eerder zachtaardig. Deze elegante wijn eindigt met een lange afdronk vol fruit en fraîcheur.
De uitgebreide tasting in de coöperatie toonde mij een heel interessant kenmerk van de wijnen van Carema. Ze zijn al na enkele jaren heel toegankelijk, terwijl ze het potentieel en de complexiteit hebben om vijftien tot twintig jaar te bewaren. Naast Carema zijn er nog verschillende kleine wijngebieden die in de schaduw leven van de beroemde regio’s in de streek van Alba. Piemonte verbergt nog heel wat (wijn) schatten. Meer dan ooit een uitnodiging om deze regio verder te ontdekken.
De wijnen van Produttori Nebbiolo di Carema worden verkocht in de wijnwinkel van restaurant Terminus in Watou.
Gido Van Imschoot 