Beste vrienden van de wijn,

Het jaar loopt op een rustige manier op zijn eind. November en december waren goed gevuld met lezingen, masterclasses en schrijfwerk. Ik proefde en beschreef de wereldwinkelwijnen voor hun eindejaarsactie, selecteerde mijn favoriete feestwijnen en stuurde de studenten van de cursus ‘Wegwijs in Wijn’ met leuke proefopdrachten naar huis.
Half november organiseerden we met het sommeliercomité van Club Prosper Montagné twee geslaagde masterclasses tijdens Horeca Expo Gent. Mijn oud-student Yanick Dehandschutter, gelauwerde sommelier en chef Glenn Verhasselt van het tweesterren restaurant Sir Kwinten in Lennik, verzorgden een masterclass Belgische wijnen met originele fingerfood. De tweede masterclass was al even hoogstaand toen Yanick in dialoog met dr. Sebastian Vannevel, universiteit Stellenbosch en wijnmaker in Zuid-Afrika, de schitterende wijnen van Thistle and Weed liet proeven.
Wordt zeker vervolgd.

Reizen

Met veel dankbaarheid kijk ik terug op het voorbije jaar. Ik had het voorrecht om, samen met talrijke wijnliefhebbers, de wijde wijnwereld verder te verkennen. Dat bracht mij als reisbegeleider, achtereenvolgens in Zuid-Afrika, Piemonte, Portugal, verschillende Donaulanden, Bordeaux, Moezel en Luxemburg. Nergens ontdek je en leer je zoveel over wijn als bij een ontmoeting met een wijnbouwer, tussen zijn ranken of bij een bezoek aan de wijnkelder. Elke reis opnieuw geeft me nieuwe inzichten over wat beweegt in de verschillende wijnlanden.

Over de feestdagen heen, kijk ik vooruit. Alweer staan verschillende reizen op het programma en zelfs voor 2026 staan mensen al te popelen om mee te gaan op (wijn) vakantie. De meest favoriete bestemmingen zijn Piemonte, Sicilië en Zuid-Afrika, maar we cruisen ook op de Rhône en trekken naar Duitsland en Luxemburg.

Enkele reizen in 2025 zijn volgeboekt, maar bij volgende reizen, die ik (mee) begeleid, zijn nog enkele (laatste) plaatsen vrij (*):

Davidsfonds Cultuurreizen – Sicilië: 13/05 – 20/05/2025 https://www.cultuurreizen.be/

Knack-Reizen – De Kaapse wijngebieden: 01/11 – 11/11/2025  https://knackreizen.be/

Knack-Reizen – Cruise op de Rhone: 17/09 – 24/09/2025 https://knackreizen.be/

NIEUW
Elvama Travel – Wine and Dine Zuid-Afrika: 07/02 – 22/02/2026 https://www.elvamatravel.be/

Schrijven

In 2024 bleef ik ook, uiteraard, schrijven. Ik werkte mee aan enkele nieuwe handboeken over wijn voor de hotelschoolstudenten en cursisten van het volwassenonderwijs en samen met schrijver-journalist Stefaan Soenen schreef ik teksten voor de tweede Gault & Millau uitgave van de Belgische wijnen. Ook in 2025 zal ik met regelmaat publiceren via mijn website en via de community van WIJNWIJNWIJN. Mijn nieuwe pennen zijn, inderdaad nu al, geslepen.

Voordrachten

Naast de reizen die ik organiseer of begeleid, verzorg ik ook talrijke lezingen en voordrachten. Thema’s die dit jaar aan bod kwamen: De invloed van de oude ranken, kennismaken met mousserende wijnen uit heel de wereld en de geschiedenis van de Belgische wijn. Daarnaast gaf ik ook verschillende voordrachten over bijzondere wijnlanden: Portugal, Georgië, Zuid-Afrika, Oostenrijk, Hongarije, Piemonte en Champagne (**).

De geschiedenis is belangrijk

Tijdens de voordrachten, net zoals in mijn boeken, is er veel aandacht voor de achtergrond en geschiedenis van de streek of het land. Soms zijn mensen verbaasd dat mijn lezingen en proeverijen altijd gelieerd zijn aan de geschiedenis en de plaatselijke cultuur.

‘Ben jij een historicus?’ vroeg iemand me dit jaar. Neen, zeker niet, maar ik heb een grote passie voor geschiedenis.
Het is ongelooflijk hoe verweven de wijncultuur is met de geschiedenis van de mens. Het is fascinerend om vast te stellen dat simpelweg vergist druivensap, een belangrijke rol speelt in de cultuur van de mens. De eerste sporen van wijn gaan terug tot 8000 jaar voor Christus. In die zin is wijn niet het oudste cultuurproduct van de mens, maar meer dan waarschijnlijk het meest symbolische (en lekkerste).

(Volgens de overlevering zou de mens druiven gekneusd hebben die een tijdje bleven staan en waarbij het sap veranderd was in geurige drank. Na het drinken van dit drankje werden de mensen iets vreemds gewaar. Ze stonden niet zo stevig meer op hun benen, het zicht werd wat troebel en wellicht zagen ze plots het leven blijer en vonden ze andere mensen sympathiek en aardiger. Dat smaakte duidelijk naar meer).

Wijn werd voor de mens een goddelijke drank, iets waar ze geen vat op hadden, maar veel respect afdwong. Het was dan ook niet te verwonderen dat wijn een goddelijk aureool om zich kreeg.
De mens beschouwde wijn als een geschenk van de goden. Denken we maar aan Bacchus bij de Romeinen en Dionysus bij de Grieken, beiden goden van de wijn.

In elk land, in elke regio is wijn verbonden met de geschiedenis. Bestudeer de geschiedenis van een streek of land en je begrijpt de plaatselijke wijncultuur. Was het niet zo dat in Zuid-Afrika de wijnbouw verbeterde met de komst van de Franse Hugenoten die uit Frankrijk waren verdreven of brachten de Spaanse missionarissen de wijn niet mee naar Zuid-Amerika? Speelde het doopsel van Clovis een rol in de verspreiding van de wijnbouw? Waren de Romeinen diegenen die de wijnbouw in hun immense rijk aanlegden?

In onze Westerse samenleving is wijn tot op vandaag de belangrijkste drank bij rites en feestelijkheden. Wijn wordt geschonken bij verdragen en andere plechtigheden. Ook in de religie is wijn een zeer belangrijk en goddelijke drank. De Kerk zal uiteindelijk instaan voor de grootste verspreiding van de wijnbouw.

Het blijkt dat wijn een rode draad is door alle tijden. Wijn is belangrijk in alle culturen, de kunst, literatuur, politiek en de samenleving. Daarover wil ik ooit nog wel eens een podcast maken of waarom niet een theaterstuk? Dat zou nog eens een uitdaging zijn. Misschien maak ik dat wel waar in komende jaren.

Wijnwereld onder druk

‘De wijnwereld staat onder druk’. Vooral het klimaat speelt een belangrijke rol. Volgens waarnemers was 2024  een van de slechtste oogstjaren in decennia. Het OIV, de internationale organisatie van de wijn, met meer dan vijftig lidstaten, stelt dat extreme weersomstandigheden en klimaatwijzigingen de grootste uitdagingen zijn voor de wijnboeren. We worden meer en meer geconfronteerd met extreme hitte, droogte, hagelstormen, regenbommen, natuurbranden en lentevorst, etc.

Maar er is niet enkel het klimaat.

Ook het consumptiegedrag verandert. Er wordt minder wijn gekocht en gedronken. Veel wijnliefhebbers van mijn generatie zijn opgevoed met Bordeauxwijn of met wijn algemeen. De jonge wijnliefhebber is veel avontuurlijker en heeft geen favoriet wijngebied. Hun speelveld komt uit de hele wereld, ze staan open voor nieuwe dranken en ze drinken ook alsmaar minder wijn. De jonge consument wil ook weten hoe en waar zijn wijn wordt gemaakt. Hij drinkt liefst wijnen die natuurvriendelijk geproduceerd worden of ze gaan op zoek naar nieuwe ontdekkingen, zoals speciale bieren, cocktails en natuurwijnen.

Daarnaast is er ook een toenemende druk op het gebruik van alcohol tout-court. De strapatsen van Bv’s die rijden en te veel drinken zijn natuurlijk koren op de molen van de anti-alcohollobby. Veel wetenschappelijke artikels spreken elkaar tegen. De ene vorser beweert dat af en toe een glas wijn kan, een ander omschrijft alcohol als een ‘toegelaten harddrug’. Ik ben ondertussen al tientallen jaren bezig met het verhaal van de wijn en het einde is nog niet in zicht. Ik geloof meer dan ooit in een verstandige omgang met wijn, als je het met mate drinkt. Dit heb ik verwerkt in onderstaande kerstwens.

Toen ik klein was
dacht ik
dat wijn een soort limonade was
voor grote mensen

Later
vond ik plezier in een goed glas
en veel later
besefte ik dat wijn,
naast een belangrijke voedingsbron,
een hoogstaand cultuurproduct is
dat mensen rond de tafel brengt
en dichter bij elkaar.

Vredesverdragen worden beklonken met wijn
En een overwinning wordt gevierd met Champagne
Jezus bracht een boodschap van vrede
En deelde brood en wijn met zijn vrienden.

Ik wens u allen het genot
Van een goed glas… en dit te kunnen delen
met mensen die u dierbaar zijn
In het besef dat wijn
– met mate –
het leven op aarde veel mooier en draaglijker kan maken

Sensus Extra Brut

Pedro jiménez is een druif die veel voorkomt in het noorden van Chili. Ze wordt er vooral geteeld om te verstoken tot brandewijn die vervolgens gebruikt wordt voor de beroemde Chileense Pisco. Je kan van pedro jiménez knappe schuimwijn maken. Dat bewijst deze Sensus Extra Brut van de coöperatieve van Capel. Hij wordt geproduceerd met de methode charmat. Bij deze methode ontstaat de schuimvorming in een tank. Dat levert een eerder zachte pareling en fruitige smaak.

In ons glas
Het zicht is aantrekkelijk met een lichtgele kleur en fijne pareling die snel naar de oppervlakte komt. Bovenop merken we een fijn schuimkraagje. We worden al snel verleid door de zachte geuren van witte bloemen waarin ik oranjebloesem herken. Wat later herken ik een hint van acacia. De smaak bevestigt de aantrekkelijke geuren. Hij zet fris aan met een zachte explosie van het koolzuurgas. De Sensus krijgt de vermelding extra-brut, wat wijst op weinig suiker in de wijn. Dat zorgt voor een aangename, evenwichtige wijn met een fijne afdronk.

Waarbij?
Met deze Sensus Extra Brut heb je de ideale starter van een feestelijk maal. Serveer hem bij voorkeur met koude hapjes. Probeer een minitomaatje gevuld met garnaaltjes en basilicumsnippers (garnalen en basilicum houden van elkaar), met een geitenkaasje met verse tijm en een puntje acaciahoning of serveer een lepelhapje of glaasje met tartaar van verse zalm met ultra fijne brunoise van appel, ciderazijn en bieslook.

Sensus Brut Rosé

De coöperatieve van Capel verwerkt in haar rosé schuimwijn de witte pedro jiménez druif met toevoeging van een kleine hoeveelheid cabernet sauvignon. Daardoor krijgt hij zijn mooie oranje kleur. Hij wordt op dezelfde manier geproduceerd als klassieke Sensus Brut, waarbij de tweede gisting in een grote tank doorgaat.

In ons glas
Deze druivencombinatie levert een rosé met licht oranje schijn. De pareling is correct en blijft lang duren. We ruiken licht fruitige aroma’s van kersen en framboos. Deze aroma’s proeven we ook in de smaak. In de smaak ervaren we een speelse en lichte explosie in de mond en een volle en zachte afdronk. Het kleine aandeel cabernet sauvignon zorgt voor een breder mondgevoel en fruitige nasmaak. Hij eindigt met een frisse afdronk.

Waarbij?
Je kan deze rosé schuimwijn perfect inzetten als aperitief. Serveer hem met warme, hartige aperitiefhapjes. Denk aan een bladerdeeggebakje met gesmolten comté, crostini met tomaat en Parmezaanse kaas, champignon gevuld met escargots en kruidenboter of mini quiche van tomaat, basilicum en geitenkaas. Hij past ook bij een variatie van gegrilde groenten en bij gazpacho.

Koopmanskloof chenin blanc 2023

Chenin blanc is een druif met een grote persoonlijkheid. De druif is al heel lang aanwezig in de Zuid-Afrikaanse wijngaarden. Volgens de overlevering is hij meegekomen met Franse Hugenoten die in de zeventiende eeuw op de vlucht waren voor godsdienstvervolgingen. Al snel ontdekte men dat deze druif goed samengaat met de fameuze Cap Malay keuken. Deze typische keuken, eigen aan Zuid-Afrika, wordt gekenmerkt door de versmelting van de Westerse keuken met Afrikaanse, Indische en Maleisische aroma’s en smaken. De chenin blanc van Koopmanskloof wordt geoogst in percelen vlak bij Stellenbosch. Hij vergist in roestvrijstalen tanks op lage temperatuur en blijft daarna een korte tijd in contact met de droesem. Dat zorgt voor een mooie, expressieve wijn.

In ons glas
We merken een lichte strogele kleur die schittert in het glas. In de geuren zet hij goed aan met aantrekkelijke fruitaroma’s waarin we ananas, groene appel en passievrucht herkennen. Na opschudden wordt het fruit extra versterkt met meloen en nog intenser exotisch fruit. De smaak bevestigt de fraaie aroma’s. Hij zet aan met fijne zuren, die goed in balans liggen met de fruitige sappigheid van deze wijn. We proeven appel, meloen en een verfrissende hint van limoen. Hij eindigt met een sappige smaak en een lange afdronk waarin ik een vleugje kruiden proef. Een compliment voor de wijnmakers van Koopmanskloof. In deze knappe wijn slagen zij om de kenmerkende geur en smaak van chenin blanc op aantrekkelijke wijze weer te geven.

Waarbij?
Hij gaat heel goed met schijfjes gemarineerde sint- jacobsvruchten en bieslook. Maar ook gebakken of gegrilde zeevruchten met kruiden of specerijen houden van dit type wijn. Deze wijn nodigt uit om gerechten uit de beroemde Cap Malay keuken te maken. Probeer een gegrilde kippenbout met chutney, chili en sesam of pittige stoofgerechten met tomaat en lam (bredie) of met curry gerechten. Ook de klassieke boboti gaat goed samen met Koopmanskloof chenin blanc. Een perfecte wijn voor een Afrikaans feest op je tafel.

RAZA Selection chardonnay 2023 Bio

Dit is een chardonnay gemaakt van biologisch geteelde druiven, met de hand geplukt en zorgvuldig gevinifieerd in de wijnkelder van La Riojana in Argentinië. De druif rijpte na de gisting een korte tijd in eiken vaten. Deze goed werkende coöperatieve heeft niet alleen aandacht voor de sociale zorg van haar leden, maar is ook een voorbeeld van natuurvriendelijke wijnbouw.

In ons glas
We merken een aantrekkelijke goudgele kleur en mooie schittering. Het samengaan van een lichte houtrijping met het rijpe fruit levert aantrekkelijke aroma’s van gele vruchten, florale geuren en lichte kruiden. Ik herken perzik, ananas, honingmeloen en gemalen peper. De smaak is bijzonder sappig met een aangename, romige textuur en een opwekkende fraîcheur. In de nasmaak komt het fruit opnieuw opzetten met meloen en rijpe peer. Deze RAZA is een heel geslaagde, evenwichtige wijn met een middellange afdronk. Hij past uitstekend bij een lichte keuken.

Waarbij?
De subtiele invloed van de houtrijping laat toe om bij deze wijn gebakken, gegrilde en licht gekruide gerechten te serveren. Hij gaat goed samen met een Caesar salade met gebakken kip en noten of salade met gegrilde scampi en gebakken vis met lichte roomsaus. Daarnaast is hij een goede begeleider van groentequiches en pastagerechten met kaassaus. Deze chardonnay is ook een goede vriend van witschimmelkazen zoals camembert, brie, chaource, e.a.

Lautaro Cabernet Sauvignon 2023 Bio

De oorsprong van de cabernet sauvignon gaat terug naar de Bordeaux streek in Frankrijk. Van daaruit vertrok de druif in de negentiende eeuw voor een veroveringstocht over heel de wereld. Er zijn weinig landen waar cabernet sauvignon niet voorkomt. In de overzeese gebieden was Chili een van de eerste landen die deze sterke druif omarmde. Chili is altijd heel trots geweest op haar krachtige wijnen van cabernet sauvignon. Met dezelfde trots produceren de wijnbouwers van de coöperatieve Sagrada Familia deze Lautaro, gemaakt van biologisch geteelde druiven.

In ons glas
We zien een blinkende spiegel met een diepe robijnrode kleur en paarse schijn. De intensiteit van de kleur keert ook terug in de aroma’s. Onmiddellijk herken ik donker fruit, samen met de klassieke frisse geuren van cabernet sauvignon. Ik herken zwarte bessen, bramen, munt en een lichte hint van zwarte peper. Dezelfde tonen komen terug in de smaak. Het sappig fruit gaat samen met de evenwichtige tannines en de opvallende fraîcheur in deze wijn. Het geheel vormt een elegante wijn, goed gestructureerd met een lange afdronk.

Waarbij?
De krokante frisheid van cabernet sauvignon is een goede begeleider van gegrilde of gebakken vleesgerechten op basis van rund of lam, zoals grilde lamskoteletten met een zuiderse ratatouille of rundsgebraad met rode wijnsaus. Wie van een winterbarbecue houdt, kan deze wijn eveneens inzetten. Gerechten met tomaten passen ook, denk aan osso buco, of risotto met rode wijn en gekonfijte tomaten.

RAZA Malbec Gran Reserva 2021

Malbec komt oorspronkelijk uit het zuidwesten van Frankrijk. Halfweg de negentiende eeuw veroverde deze fascinerende druif de Argentijnse wijngaarden. Vandaag zijn drie vierde van de Argentijnse wijngaarden aangeplant met malbec. Het is een druif die intense, volumineuze wijnen levert. De Argentijnen zijn heel trots op hun nationale druif, die gekenmerkt wordt door zijn intens donkerpaarse kleur en rijke smaak. Deze Gran Reserva is het vlaggenschip van La Riojana, de coöperatieve in het noorden van Argentinië. De wijnen van La Riojana hebben mij nog nooit ontgoocheld. Dit is alweer een knappe wijn. Hij is gemaakt van volrijpe druiven en rijpt in eiken vaten.

In ons glas
In het glas krijg ik een diep paarsrode wijn met een mooie glinstering. De geuren zijn onmiskenbaar malbec: veel rood fruit met voorop kersen, gevolgd door warmer fruit waarin ik pruimen en gedroogde vijgen herken. Na opschudden komen de aroma’s van de rijping naar voor, met meer aardse tonen. Deze wijn is een ware streling voor de neus met zwarte peper, gerookte toetsen, tabak en een hint van vanille en zoethout. Het hout is mooi versmolten en ook in de smaak komen de lichte pepertoets weer opzetten. We proeven een volle, volumineuze wijn met edele, zachtaardige tannines. Hij eindigt met een lange afdronk, waarin ik een hint van chocolade herken. Je kan hem nu drinken, maar hij zal zeker nog 5 jaar verder rijpen in een goede kelder.

Waarbij?
Deze malbec combineert goed met kruidige en specerijenrijke gerechten, zowel met langzaam gegaard vlees (rund, wild) als groenteschotels. Vegetarisch met stoofpotje van (bos) champignons met pepers en andere groenten (courgette, aubergine, butternut). Het is opvallend hoe goed Argentijnse malbec samengaat met specerijen en kruiden. Gebruik gerust peper, salie, tijm, look of rozemarijn in je gerechten.