In dit derde deel van ons verslag over de Noord-Adriatische wijngebieden, staan we stil bij Vipavska Dolina of de Vipava Vallei. Dit historisch wijngebied ligt in de westelijke Primorska, een van de drie grote wijngebieden van Slovenië. Primorska heeft vier regio’s: Brda, Vipava, Istrië en Kras. We zijn uitgenodigd in de machtige burcht Gard Rihemberk, een populaire toeristische trekpleister. Het binnenplein vormt het hart van de burcht. Het is omgeven met kantelen en dikke muren. Ze zien er gehavend uit, getekend door tumultueuze eeuwen. Vandaag gaat het er heel vredig aan toe. Twaalf wijndomeinen staan present om ons hun bijzondere wijnen uit de Vipava Vallei voor te stellen.

Vipava, een vallei met een lange geschiedenis

Sporen van wijnbouw gaan terug tot de Kelten. Na de Kelten zorgen de Romeinen voor de verdere ontwikkeling. De vallei is een kerngebied in Slovenië en een strategische doorgang. Daardoor doorstond de regio, in de loop van de geschiedenis talrijke conflicten en bloedige oorlogen, van Romeinse veldslagen tot de Hunnen, de inval van de Ottomanen en een conflict tussen de Habsburgers en de Venetianen. Gelukkig bleef de wijnbouw en andere landbouw overeind. Dat heeft vooral te maken met de natuurlijke omstandigheden. Het vruchtbare laagland leent zich voor fruit en groententeelt, terwijl de heuvels en terrassen de ideale plek zijn voor wijngaarden. Het is nooit anders geweest. In de twintigste eeuw, na de druifluis epidemie, werd intens geïnvesteerd. Er ontstonden historische wijndomeinen die hun wijnen uitvoerden naar de rest van Slovenië en Italië. Toch moesten zij al in de jaren twintig opboksen tegen de Italiaanse hegemonie. Na de Tweede Wereldoorlog werd het nog veel erger. De communistische regering dwong de boeren om lid te worden van een reusachtige coöperatie, waar kwantiteit belangrijker was dan kwaliteit. Het einde van de jaren tachtig bracht vernieuwing en stilaan ontstonden individuele projecten. Na de onafhankelijkheid van Slovenië in 1991 steeg het aantal individuele wijndomeinen heel snel en dat leidde tot de oprichting van het consortium van wijnbouwers uit de Vipava Vallei. https://govipwines.com/en/

Klimaat en bodem zijn ideaal voor wijn

De vallei geniet van een mediterraan klimaat dat gematigder is dan het lijkt. In de vallei botst de warmte van de Adriatische zee met een frisse wind uit de Alpen. Dat zorgt voor een fikse noordoostenwind die ter plekke ‘burja’ wordt genoemd. De wind kan stevig waaien, met snelheden tot 200 km/ uur. Als dit voorkomt is de snelweg in de vallei verboden voor vrachtwagens. Opvallend zijn ook grote stenen die op de daken liggen om de huizen te beschermen tegen de burja. De bodem in Vipava bestaat uit Flysch. Dit zijn sedimentaire gesteenten, die ontstaan zijn in de tijd dat de vallei een zee was. De samenstelling bestaat uit leisteen en zandsteen, een goede combinatie voor wijnbouw.  De Vipava ontspringt in het midden van de vallei. Het is een mooi natuurgebied met pittoreske dorpjes en valleien. De vele zijriviertjes met brede stroken woud, landerijen en wijngaarden maken de streek bijzonder aantrekkelijk voor (wijn) toerisme.

Autochtone druiven en internationale variëteiten

Al in de negentiende eeuw werden in de vallei Franse variëteiten aangeplant zoals sauvignon blanc, cabernet franc, merlot, chardonnay, pinot gris e.a. De laatste tien jaar wordt meer en meer pinot noir geteeld. Ook de Habsburgers brachten hun eigen soorten mee, waardoor we hier blaufrankisch tegen komen. Eveneens belangrijk zijn ribolla gialla en malvasia. Het consortium van de Vipava vallei erkent acht autochtone variëteiten met o.a. zelèn, klarnica, poljšakica en picolit. Ze worden door enkele domeinen intens gekoesterd. Ik proefde mooie zelèn en malvasia van wijndomein Cultus van Carolin en Matej (biologische wijnbouw). Vina Jamsek bestaat sinds 1887 en maakt een bijzondere Pinela 2023. Deze aromatische druif heeft verleidelijke aroma’s van rijpe peer, jasmijn en steenvruchten met een rijke, volle smaak. Opvallend zijn de percelen met ‘field blend’, dit zijn wijngaarden waar druiven door elkaar aangeplant zijn. Bij het domein Guerila staan malvasia, pinela, zelèn en ribolla door elkaar. Ze worden samen geoogst en verwerkt. Deze wijn is volumineus en rijk. In de afdronk proef ik lichte tannines. Sommige domeinen vinden dat Vipava zich perfect leent voor de teelt van pinot noir. Matjaž Lemut van Tilia Estate produceert wijn van autochtone en internationale variëteiten, maar heeft zich sinds 2015 opgeworpen als een gepassioneerde pinot noir adept. Sinds 2018 organiseert hij een pinot noir festival in zijn wijndomein. Met zijn House of Pinots brengt hij verschillende pinot noir wijnen op de markt.

Groeiend wijntoerisme

Slovenië is in tien jaar tijd uitgegroeid tot een aantrekkelijk land, waar natuur, kleinschaligheid en cultuur met elkaar jongleren. Het land is klein en elke regio is vlot bereikbaar. De Vipava vallei ligt op slechts 80 kilometer van de hoofdstad Ljubjana. Wijntoerisme wordt heel belangrijk en de meeste domeinen zijn ingericht met een goed uitgerust proeflokaal. https://www.vipavskadolina.si/en/

Goede domeinen uit de Vipava Vallei:

• Tilla Estate https://tiliaestate.si/

• Gustin https://vinagustin.si/

• Kmetija Barkola https://www.vipavskadolina.si/

• Cultus Boutique Winery http://www.cultus.si/

• Fedora Wines https://fedorawines.com/en/

• Vina Jamsek https://jamsek1887wine.com/

• Svetlik Wine https://svetlik-wine.com/

• Guerila https://guerila.si/

• Štancar Vina https://strancar.si/

• Batič Wines https://www.batic.si/

Artikel en reportage van AVS(West-Vlaamse televisie omroep).

“Bij de gevestigde domeinen met jarenlange ervaring zien we steeds vaker topkwaliteit.”

Wijnexpert Gido Van Imschoot

Domein Vitse-Boydens website.

Samen met WOW, de vereniging van wijnbouwers uit Oost- en West-Vlaanderen, werden we drie dagen ondergedompeld in de Luxemburgse wijnwereld. Zowel familiale domeinen als grote spelers kwamen aan bod. We startten met twee topreferenties, Schmit-Fohl in Ahn en Krier-Welbes in Ellange. Beide domeinen hebben bijzonder veel oog voor terroir en voor de herkomst van hun druiven. Tijdens de reis bezochten we ook het nationaal Institut Vini-Viticole voor een intense masterclass en om het beeld van de Luxemburgse wijnbouw compleet te maken, trokken we op het einde van de trip naar het grootste en wellicht beroemdste domein van Luxemburg, Bernard Massard.

Maison Viticole Schmit-Fohl in Ahn

De broers Nicolas en Mathieu nemen in 2021 het roer over van hun ouders, Armand en Patricia Schmit. Toch blijven beide ouders dicht in de buurt en springen bij waar nodig. Armand is in 1986 de eerste wijnbouwer die chardonnay aanplant in Luxemburg. Een kwart van de productie is crémant. Sinds 2017 is het domein erkend voor biologische wijnbouw. Nicolas vertelt dat de Luxemburgse overheid de biologische wijnbouw stimuleert. Deze jonge oenoloog deed ervaring op in Champagne en leerde daar dat ‘la vinification parcellaire’ een meerwaarde kan zijn. De broers bewerken twaalf hectare wijngaarden, ingedeeld in 38 percelen. In de vele percelen rijpen tien druivenvariëteiten, waarmee 25 verschillende wijnen worden gemaakt. In de wijnkelder vallen de (ultra) kleine tanks op. Daarin gist en rijpt de wijn van druiven uit de verschillende kleine percelen. De naam van deze percelen wordt vermeld op het etiket. Bourgogne in Luxemburg, ja ja. We krijgen omzeggens heel het gamma van de familie Schmit-Fohl in ons glas en proeven de subtiele verschillen tussen de wijnen. Wat een finesse.
https://schmit-fohl.lu/  

Domaine Krier-Welbes

Guy Krier staat ons enthousiast te woord in de tuin naast zijn wijnkelder. Hij vertelt dat hij sinds 2009 biologisch werkt. In de wijngaard worden geen herbiciden en geen meststoffen gebruikt. ‘Ik werk op resistentie en weerbaarheid van de plant met o.a. plantenextracten. Sinds de overschakeling naar biologische wijnbouw ben ik veel gevoeliger geworden voor signalen uit de natuur. Wij waren onze band met de natuur verloren’. Hij is veel meer aanwezig in de wijngaard dan in zijn beginjaren. ‘Je moet tijd nemen voor je wijngaard, ook in de wijnkelder. Observeren en de signalen uit de natuur begrijpen. Ik heb de laatste jaren zoveel geleerd in mijn wijngaarden’. Ook hier is tweederde van de productie crémant. Het domein heeft veertien hectare wijngaarden. Guy is eveneens een groot voorstander van parcelaire wijnbouw, waarbij de druiven van goed gelegen en erkende percelen apart vergisten en rijpen. Net als bij zijn collega’s wordt de naam van het perceel vermeld op het etiket. We proeven wijnen uit de lieu-dits Falkenberg, Naumberg Kreitzberg en Foulschette. Wijnen met veel finesse en elegantie.  https://www.krier-welbes.lu/  

Institut Vini-Viticole

In het Institut Vini-Viticole in Remich laten onderzoekers, viticulturist Marc Fiedler en oenologe Doris Goethert, ons kennismaken met de meest recente cijfers en onderzoeken van het instituut. Het institut wordt opgericht in 1925. Het is een antwoord op de heersende diepe crisis.  Het douane verdrag met Duitsland wordt opgezegd als gevolg van WO I. Daardoor verliest Luxemburg haar exclusieve exportmarkt. De crisis gaat gepaard met de phylloxera plaag die de wijn gaarden decimeert.

Vandaag heeft Luxemburg 1213 ha wijngaarden, één coöperatieve en vijf négociants of handelaars. 244 wijnbouwers telen druiven die ze verkopen aan de coöperatie of aan de handelaars.  58 onder hen zijn individuele domeinen, meestal families, die hun eigen druiven verwerken en hun eigen wijn produceren. Een derde van de wijnproductie is crémant. Opvallend  is de toename van pinot noir met 130 ha aanplant. Elbling (57 ha) en rivaner (256 ha) worden steeds minder geteeld, terwijl de aanplant van riesling toeneemt (158 ha). Het Institut Vini Viticole bewerkt zeven hectare ‘staats’ wijngaarden, verdeeld over vier verschillende sites. In deze experimentele wijngaarden worden vijftig verschillende druiven geteeld, waaronder twintig interspecifieke variëteiten. Daarmee maken zij 20.000 flessen wijn, die niet verkocht worden. We proeven wijn van cabernet blanc, souvignier gris, pinotin en calardis blanc. Het laboratorium van het institut maakt ook de officiële analyses van druivenmost, stille wijnen, mousserende wijn en crémants. Ook veel Belgische wijnbouwers laten hun wijn onderzoeken en analyseren bij het institut. http://www.ivv.public.lu/   

Caves Saint Martin

Een passage in de oude uitgehouwen kelders van Caves Saint-Martin met gids Isabelle Gales mag niet ontbreken. Deze kilometerlange, onderaardse galerij wordt in 1919 uitgehouwen in een kalksteenmassief onder impuls van zeven plaatselijke wijnbouwers. In 1984 worden de kelders verkocht aan de familie Gales, een belangrijke producent van crémant. Het is een mooie toeristische site die het bezoeken waard is. Na elke rondleiding volgt een degustatie van enkele crémants. We onthouden de (heel) toegankelijke stijl van deze wijnen. https://cavesstmartin.lu/

Bernard Massard

We eindigden met een bezoek aan Bernard Massard waar ze met vier miljoen flessen er toch in slagen om kwaliteitsvolle wijn te produceren. Het huis is al generaties lang in handen van de familie Clasen, die strenge normen hanteert voor de kwaliteit en herkomst van de aangekochte druiven. Alles is groot en immens in deze wijnkelder. Een jonge, enthousiaste Belgische sommelier, die het huis door en door kent, neemt ons op sleeptouw tot in de verste hoeken van de kelder. Naast reusachtige horizontale vaten voor de productie van ‘cuve close’ wijnen, maken ze mooie, kwaliteitsvolle schuimwijnen volgens de traditionele methode. Een deel van de wijnen rijpt in grote fusten. Dat zorgt voor een rijkere smaak en beter structuur. De degustatie bevestigt de kwaliteit. Vooral de crémant van Clos des Rochers is van hoog niveau, samen met de sappige pinot gris van Château de Schengen. https://www.bernard-massard.lu/  

Domaine W

Op de terugweg bezoeken we Domaine W in Tubeke, Waals-Brabant. De witgekalkte vierkantshoeve uit 1856 is al zes generaties lang in handen van de familie Wautier. Het zijn dochter Sophie en haar man Dimitri die besluiten om rond de ouderlijke hoeve een wijngaard aan te leggen. Vanaf 2015 worden concrete plannen gemaakt om te starten met het wijnproject. Het koppel kiest om uitsluitend mousserende wijn te produceren en volop te gaan voor biodynamische wijnbouw. De wijnen van Domaine W zijn intussen erkend door Demeter. In 2016 gebeuren de eerste aanplantingen, niet alleen druiven, maar ook bomen en struiken. In de wijngaarden en in de omgeving worden 600 verschillende bomen aangeplant, samen met de klassieke champagnedruiven pinot noir, chardonnay en meunier. In 2020 worden voor de allereerste keer alle wijnen in de eigen wijnkelder geproduceerd. Blikvanger is de ronde Coquard pers die 4000 kg druiven kan persen. In de wijnkelder wordt uiterst precies gewerkt. Het koppel streeft naar een groot aandeel reservewijn en een percentage van de basiswijnen gist en rijpt in kleine eiken vaten en grote fusten. Dat zorgt voor complexe en verfijnde wijnen. Het domein produceert drie wijnen: Brut de Brabant Brut op basis van de drie klassieke druiven, een Brut de Brabant Rosé en een Blanc de Blancs van uitsluitend chardonnay. https://www.domaine-w.be/   

Deze korte studietrip naar Luxemburg was heel educatief en inspirerend. Elk domein was bijzonder gastvrij, waarbij ervaring en kennis volop gedeeld en uitgewisseld werd.  ‘Heel veel bijgeleerd’, zegt een WOW-lid. Een driedaagse om met veel plezier naar terug te kijken. https://www.wijnbouwers.be/
https://vins-cremants.lu/

15 juli 2021

Donderdag laatst, op 15 juli, mocht ik ter gelegenheid van de 100^ste geboortedag van Roger Raveel, een lezing geven over Champagne en dat in de schitterende en inspirerende omgeving van het atelier van de kunstenaar in het schilderachtige Machelen aan de Leie. Wat een voorrecht om dit mee te maken. Mevrouw Raveel wilde een intiem moment om de geboortedag van haar man te herdenken en daarin is zij bijzonder goed geslaagd. Roger Raveel dronk omzeggens geen of uiterst weinig alcohol, maar was altijd wel in stemming om even te nippen aan het glas champagne van zijn echtgenote. Vandaar dat, naar aanleiding van zijn verjaardag, een exclusieve box werd gecreëerd met een champagne van het huis Marc Hébrart. Het etiket en de box zijn geïnspireerd op ‘Het Verschrikkelijke Mooie Leven’, een werk uit 1965 en een van de referentiewerken van Roger Raveel. We genoten van een mooie namiddag, opgeluisterd met de subtiele en virtuoze inbreng van accordeonist Rony Verbiest, een van de meest veelzijdige accordeonisten van ons land. Hij is vooral bekend als jazzmuzikant en door zijn samenwerkingen met o.a. Jef Neve, Johan Verminnen en Jo Lemaire. Wat een zachte, lieve mens.

Mijn insteek was champagne, maar de lezing ging niet direct over de wijn, wel over de cultuur van champagne. Hoe champagne aanwezig is in de literatuur, kunst en muziekwereld. We deden een kleine ontdekkingsreis naar de oorsprong van champagne met de mirakels van de heilige Remigius, leerden dat Reims gaststad was voor 33 kroningen en hoorden hoe Goethe, op het einde van de 18^de eeuw, als een van de eersten de lof zong van Champagne. Hoe illustere champagneproducenten als Eugène Mercier en Charles Heidsieck de marketing ontdekten en wat de invloed was van de Engelsen op de smaak van champagne. We doopten onze pen in inkt, samen met Victor Hugo, Flaubert en Balzac. Deze laatste schreef 68 (!) keer over champagne in zijn vele schitterende romans. Of Balzac zelf veel champagne dronk, is niet duidelijk. Hij was een notoir koffiedrinker, want er wordt beweerd dat hij dagelijks tot 50 koppen koffie dronk. De altijd kritische Emile Zola laat in zijn boek Nana, een 38-koppig gezelschap dronken voeren met champagne en wist u dat Serge Gainsbourg af en toe zijn whisky aan de kant zette voor een glas champagne? Chopin en zijn geliefde Georges Sand vonden in champagne liefde en inspiratie en ook vader Alexandre Dumas had bij het schrijven van De Drie Musketiers regelmatig een glas champagne binnen handbereik. Later, in de 20^ste eeuw, inspireerde champagne nog veel meer auteurs, met beroemde namen als Françoise Sagan, Simone de Beauvoir, Hemingway en Henry Miller. We mogen gerust aannemen dat Henry Miller en zijn geliefde Anaïs Nin hun erotische fantasieën stimuleerden met veel, zeer veel champagne. Halfweg vorige eeuw toastte Jean Cocteau met champagne op al zijn collega schrijvers en vandaag bewierookt ‘onze’ Amélie Nothomb champagne in haar werk, en naar verluidt zou de auteur zelf ook graag een glaasje champagne lusten. Heel de lezing was een rondreis doorheen literatuur, muziek, film en schilderkunst. Ik hou van goed gemaakt mousserende wijn, ook buiten champagne. Denken we maar aan de heerlijke wijnen in ons land, Italië, Duitsland of Zuid-Afrika. In veel landen over heel de wereld worden fantastisch goede schuimwijn geproduceerd. Maar weinig wijnen zijn zo aanwezig in de kunst en cultuur als champagne. Champagne is en blijft voor veel mensen puur magie en dat vindt ook de beroemde Franse filosoof Michel Onfray. Hij bewierookt champagne. ‘Het is de enige wijn die echt zingt’, schrijft hij. Onfray is een groot voorstander van het hedonisme. Daarom onderzoekt hij van nabij het genot van de bubbels in champagne. ‘De bubbels geven ons de belofte van gelukzalige muziek.’ Deze filosoof, die het meest geassocieerd wordt met genieten, vindt champagne meer een cultuur dan een wijn.
Champagne is niet alleen wijn, maar ook een cultuur. Vandaar de selectie van een fijne champagne als hommage aan de grote schilder die we dit jaar eren. Op het etiket herkennen we een detail uit het beroemde schilderij ‘Het Verschrikkelijke Mooie Leven’. Donderdagmorgen hoorde ik Roger zelf vertellen op Klara, hoe hij zijn werk bekeek, hoe de kat loert naar de vogels in hun kooi en hoe de kooi de vogels beschermt. Hoe mooi het beeld ook is, hoe verschrikkelijk mooi het leven is.

Nog tot volgende week loopt de overzichtstentoonstelling in Bozar. Een absolute aanrader met een overzicht van zijn lange loopbaan met ervaringen en tijdslijnen die zijn oeuvre hebben beïnvloed.

De ‘Roger Raveel’ Champagne

Champagne Marc Hébrart Sélection Vieilles Vignes
Premier Cru Extra Brut

Het champagnehuis van Jean-Paul Hébrart ligt in Mareuil sur Aÿ, een klein dorp langs de Marne, op een boogscheut van Epernay. Voor deze wijn heeft Jean-Paul Hébrart een selectie gemaakt van oude ranken uit negen verschillende lieu-dits (afgebakende) wijngaarden in zijn eigen dorp Mareuil, maar ook uit buurgemeente Avenay Val d’Or.
Vorige week waren we nog in Mareuil en het dorp is gezegend met een aantal steile en subliem gelegen wijngaarden. De zuidelijke ligging zorgt voor volrijpe en gezonde pinot noir druiven. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de wijn die gekozen werd als hommage aan Roger Raveel, 70% pinot noir druiven bevat. De laatste twintig jaar is Mareuil ontdekt door heel wat gerenommeerde en beroemde domeinen. Velen zijn op zoek naar nieuwe percelen of stukken van wijngaarden om uit te breiden. Anderen kopen druiven aan bij plaatselijke telers. Dat heeft alles te maken met de goede bodem van Mareuil. Onder de bovenlaag van 70 cm kalkleem zit een krijtrots van meer dan 150 m diep. Deze krijtlaag levert een opvallende minerale smaak aan de wijn, iets dat we ten volle ruiken en proeven in deze wijn. Jean-Paul Hébrart speelt met zijn terroir en zijn lieu-dits. Zelf blijft hij bescheiden, maar deze man weet zeer goed waarmee hij bezig is. In de wijngaarden worden natuurvriendelijk gewerkt en worden alle synthetische producten geweerd. Naast pinot noir bevat deze wijn 30 % chardonnay uit het buurgemeente Bisseuil. Ook hier liggen de wijngaarden naar het zuiden. De Raveel wijn is gemaakt van oude ranken die gemiddeld 40 jaar oud zijn. Na de pluk worden alle druiven apart geperst en volgens hun herkomst vergist in roestvrijstalen tanks. In mei volgt de assemblage van de verschillende wijnen. Deze champagne is gemaakt op basis van oogstjaren 2015, 2014 en 2013. Hij blijft gemiddeld 42 maanden sur latte in de kelder. Na dégorgement wordt maximum 4 g suiker toegevoegd, vandaar de vermelding Extra Brut op het etiket.

In het glas
Ik merk een aantrekkelijke licht goudgele kleur met kristalheldere schittering. Heel snel vormt zich een fijne en subtiele pareling die bovenaan de wijn een mooi schuimkraagje of kroontje vormt. Ik hou van de vele geuren in de wijn die intens variëren, met in de aanzet een opvallende minerale geur van natte stenen die samengaan met citrus en rijper fruit. Ik ruik ook perziken en rijpe peer. Wat later komen gekonfijte vruchten naar voren, getoaste amandelen, lichte kruiden en een hint van biscuit. De smaak bevestigt al het moois van de aroma’s met een minerale, frisse aanzet waarin ik de invloed van de krijtbodem herken. Hij smaakt goed droog en toch is hij zacht en volumineus met een romige mousse die zeer aangenaam proeft op de tong. De zalvende smaak eindigt in een opwekkende, levendige afdronk die lang nagalmt in je mond. In de nasmaak proef ik een samenspel van ziltige, verfrissende aroma’s en boterbrioche. Dat zorgt voor een prettige, evenwichtige smaak. Serveer deze goed gebalanceerde, elegante wijn als aperitief, met oesters, oude comté, halfdroge geitenkaas en koude visbereidingen. Hij is nu perfect op dronk, maar je kan deze wijn nog 5 jaar bewaren in een goede kelder. De champagne, hommage aan Roger Raveel, is te koop via Allvino, de plaatselijke wijnhandel van Zulte en Machelen a/d Leie.  https://allvino.be

In deze woelige tijden is het een hart onder de riem om vast te stellen dat mensen vindingrijk en creatief zijn. We blijven op afstand en toch merk ik hier en daar intensere virtuele contacten tussen mensen. Met vrienden wisselen we goede teksten, boeken en muziek uit. We ontdekken een goede film of beleven de Johannespassie van het Collegium Vocale vanop de eerste rij, via de streaming van Klara. Er valt zoveel te beleven. De Standaard begint vandaag met 15 schrijvers aan een estafetteverhaal in de stijl van Decamerone. Ik kijk nu al uit om het eerste stuk van Saskia De Coster te lezen. Mijn vele Italiaanse vrienden, die als eersten getroffen werden, zingen intussen vanop hun balkon, de mooiste aria’s of hun volkslied. De virologen zeggen dat we afstand moeten houden, maar stimuleren ons om naar buiten te trekken. We leren weer wandelen en genieten van bos en zeelucht.
Gisteren had ik plots een idee. Misschien moeten we een luchtige, geestige tekst delen via sociale media of andere media. Of een gedicht, een haiku of eender wat. Iets schrijven dat ons doet  glimlachen of verlangen. Iets luchtigs en zonnigs in deze sombere tijden of iets om naar uit te kijken. Ik heb alvast enkele haiku’s over wijn op facebook geplaatst.

Als de storm is gaan liggen zullen we weer uit kijken naar de zomer. Misschien kijken velen onder ons met enige aarzeling naar de komende vakantie. Is dit wel een goed moment om te dromen van vakantie en andere ontspanning? Misschien net wel, denk ik dan.
Een van de grote trends van de laatste jaren is de opkomst van het oenotoerisme. Toerisme en wijn zitten in de lift. Bijna overal in de wereld hebben wijnbouwers ontdekt dat wijn meer is dan een glaasje genot. Dat verheugt mij. Nu moet ik wel zeggen dat ik daar ook mijn steentje aan bijdraag.
Mijn boeken zijn doorheen de jaren geëvolueerd van pure wijnboeken naar gidsen waarin wijn en cultuur elkaar vinden. Sinds meer dan tien jaar begeleid ik reizen waarin wijn, cultuur en gastronomie centraal staan. Het is een combinatie die veel mensen aanspreekt. Op ons lijstje staan veel streken en landen. Zeg maar dat geen wijnstreek veilig is voor onze exploratiedrift. Overal waar we wijndomeinen, musea, architectuur, natuur, geschiedenis, de plaatselijke keuken en ontmoetingen met mensen kunnen combineren, gaan we naartoe. Ook merk ik dat de traditionele reisorganisaties eveneens de wijngebieden ontdekt hebben. Je kunt ook daar reizen boeken en inspiratie opdoen.

Oenotoerisme vind je overal.

Over heel de wereld is oenotoerisme groeiend. Toch zijn er landen waar oenotoerisme al heel lang deel uitmaakt van de economie. In de overzeese gebieden heeft wijntoerisme of oenotoerisme altijd al deel uitgemaakt van de wijnhandel. Kijken we maar naar Napa Valley en andere wijngebieden in Californië waar omzeggens elk wijnhuis zijn eigen restaurant of motel heeft en waar het wijntoerisme een gigantische business is. De nevenactiviteiten zijn dan ook zeer winstgevend, zeker als je weet dat ze jaarlijks in Napa alleen al, meer dan één miljoen toeristen verwelkomen. Ook in Australië, Nieuw Zeeland en Zuid-Afrika leeft het wijntoerisme en kan je in de meeste wijnhuizen lekker eten en tegelijkertijd de eigen wijn proeven. Veel wijnhuizen hebben mooie shops waar je naast wijn, allerlei snuisterijen en souvenirs kan kopen. Chili en Argentinië zijn op dit vlak groeiend, maar halen snel de toeristische achterstand op.
In Europa stellen we vast dat vooral de Midden-Europese wijnlanden een traditie hebben van wijntoerisme. In Duitsland en Oostenrijk kun je al decennia lang proeven bij  producenten,  terwijl in Italië’ s populairste regio’s Toscane en Piemonte veel wijndomeinen kamers of appartementen verhuren. In deze agritorismi kun je meestal ook lekker eten. In Europa hollen Frankrijk en Spanje een beetje achterop. Toch stel ik een kentering vast. Dat belooft vast voor de toekomst.

Vanwaar deze groei?
Volgens mij heeft dit veel te maken met het profiel van de wijnreiziger of oenotoerist.
De oenotoerist beantwoordt aan het beeld van de cultuurreiziger die vooral de context van zijn glas wijn wil kennen: hij wil zich verdiepen in de  plaatselijke geschiedenis, het milieu,  de streekgastronomie, de wijnbouwtraditie en niet in het minst de mens achter de wijn. De oenotoerist is een avontuurlijke reiziger en gewoonlijk ook een meerwaardezoeker. Zijn nieuwsgierigheid brengt hem tot dicht bij de bron van het (wijn) wijnproduct. Hij stelt volgende vragen: waar werd deze wijn en wie heeft deze wijn gemaakt,  uit wel terroir komt deze wijn?  Wat biedt deze streek op vlak van gastronomie, cultuur geschiedenis?
Zijn profiel past in de hedendaagse interesse voor de herkomst of de persoon achter het product. Een belangrijk fenomeen dat we ook vaststellen in de gastronomie. Het is deze totaalbelevenis die het groeiend succes van wijntoerisme bepaalt. Ik kijk al uit naar mijn volgende reizen naar Oostenrijk, Piemonte, Elzas, Zuid-Afrika, Bourgogne, … als santa corona het toelaat.