De Vlaamse feestdag was een ideale gelegenheid. Plaats van afspraak, de idyllische tuin van Wijnhoeve d’Hellekapelle in Loker. We proefden buiten, coronaproof en met voldoende afstand.
Wijnjournalist Stefaan Soenen nam het initiatief om meer dan 30 Heuvellandse wijnen te verzamelen voor een blinde proef. Stefaan heeft zich in enkele jaren tijd ontpopt tot een van de grootste pleitbezorgers van Belgische wijn. Deze ambassadeur van Belgische wijn schrijft voor Perswijn, een Nederlands wijnblad, geeft cursussen in het Leuvense over Belgische wijn en op tijd en stond reist hij het land rond en bezoekt hij zoveel als mogelijk domeinen.
Daarnaast organiseert hij tweejaarlijks ‘De Tafel’. Dit is een bijeenkomst waar journalisten, bloggers en wijnproducenten uit de lage landen zich buigen over een bepaalde druif. Deze proeverij is uitgegroeid tot een diepgaande en interessante studiedag met veel uitwisseling en boeiende ontdekkingen. Zo was er een tafel over pinot noir, pinot gris en riesling. Dit jaar heeft De Tafel als thema, de auxerrrois. Resultaten zijn terug te lezen op diverse blogs.

De proeverij in Heuvelland
Stefaan had hij een evenwichtig panel samengesteld van wijnproducenten en sommeliers. Elke wijn werd geserveerd in een karaf, zodat op geen enkele manier herkenning of beïnvloeding mogelijk was. Iedereen proefde in stilte en bij elke wijn werd, na het proeven, uitgewisseld wat de bevindingen waren. Onderstaande beschrijvingen zijn mijn persoonlijke notities.

Flight 1 de witte wijnen

1. We starten de degustatie met een ‘mise en bouche’.
   Wiscoutre Rosé
   Wijndomein Entre Deux Monts
   30% kerner / 10% pinot noir / 60% chardonnay / 7gr dosage / 24m sur latte
   Een wijn met fijne pareling en mooie aantrekkelijk rosé kleur die ik omschrijf als ‘pélure d’oignon’. Hij ruikt licht fruitig met een kleine hint van karamel. Wat later komen florale tonen opzetten, met rozen op de voorgrond. Deze aantrekkelijke schuimwijn heeft een prettig mondgevoel. De fijne pareling is eerder zacht en fluwelig dan pittig.
   Hij eindigt in een verfrissende afdronk met veel fruit.
   Conclusie: een schuimwijn die perfect past in de zomerse sfeer, om zo te drinken of bij lichte gerechten met tomaten en zeevruchten.
2. Wijngoed Reynaert Regent rosé 2019
   100% regent / saignée methode
   Opvallende grenadine/ frambozenkleur, zuiver. De eerste geuren, vóór het walsen zijn intens fruitig met rode vruchten, beetje zoet fruit dat we omschrijven als ‘Bonbon Anglais’. Na opschudden merken we een opvallende verandering in de geuren. We krijgen meer aardse tonen en kruiden. Het contrast tussen de eerste geuren en de aroma’s na het opschudden van ons glas is opvallend. De smaak is fruitig in de aanzet met veel jus samen met evenwichtige zuren. De aangename wijn heeft een middellange afdronk en in de retro komt een licht zoet smaakje naar voren.
   Conclusie: een prettig drinkende zomerwijn
3. Wijngoed Reynaert Auxerrois 2019
   100% auxerrois
   Deze wijn is helaas foutief. In de wijn merken we veel Co2, schuimend. Heel reductief in geuren. Hij ruikt ook naar gist. Een duidelijk voorbeeld van hergisting in de fles. Wijnmaker Jan denkt dat er iets fout liep bij de filtering van de wijn.
4. Wijnhoeve d’Hellekapelle Auxerrois 2019
   100% auxerrois / 12,00% / geen restzoet
   Volgens sommige wijnbouwers wint deze druif aan belang in ons land.
   Mooie lichtgele kleur, heel zuiver. We ruiken onmiddellijk veel fris fruit met citrus en appel met wat later ene evolutie naar meer zoet fruit. De smaak is heel sappig met het terugkerend zoet fruit en een opvallend, aangenaam bittertje in de afdronk.
   In de middellange afdronk proef ik pompelmoes en iets kalkachtig (mineraal).
   Conclusie: een elegante, harmonieuze wijn. Om binnen de 3 jaar te drinken.
5. Domein Vidaigne Johanniter 2018
   100% johanniter. Geen technische info.
   Zuiver en intens goudgeel. We ruiken fijne fruitige aroma’s met steenfruit, abrikoos en veel rijpe peer. Na opschudden nootjes (amandel) en iets meer kruidig. De goede en rijpe geuren zetten zich vlot verder in de aangename smaak. Opnieuw aangenaam fruitig met fris opwekkend zuurtje en een lichte bitterheid in de afdronk.
   Conclusie: mooie, evenwichtige wijn die zeer goed inzetbaar is in de gastronomie of met wit schimmel kazen.
6. Domaine Vidaigne Solaris 2017
   100% solaris. Geen technische info.
   Licht gekleurd, zuiver. Heel gesloten in de aanvang. In de verte ruiken we wat fruit, maar snel komt vooral buxus naar voren. Vrij vegetaal. Wat een tegenstelling met voorgaande wijn. De smaak is niet versmolten en er is opvallend restzoet.
   Conclusie: een wijn waarbij alle smaken los van elkaar staan en hij zal naar mijn overtuiging, gezien zijn leeftijd, niet meer versmelten.
7. Wijngoed Klein Rijselhoek Souvignier Gris 2019
   Over de druif: de Duitse stad Freiburg is een belangrijk onderzoekscentrum voor het creëren van nieuwe druivenrassen. In 1983 ontstond souvignier gris uit een kruising van cabernet sauvignon met bronner. Bronner is op zijn beurt een kruising van mezling met een naamloze druif, maar wel met een nummer GM 6494. Aangezien cabernet sauvignon o.a. sauvignon blanc als voorouder zou een duidelijk kenmerk van deze druif merkbaar zijn in souvignier gris.

   Zuiver en kristalhelder zicht. Veel frisse geuren in de aanvang, maar ook opvallende (tomaten) loofgeuren. De smaak is pittig met een opvallend zuur. De smaak eindigt in een middellange afdronk met in de retro wat pompelmoes.
   Conclusie: deze wijn is niet helemaal in evenwicht. Zal misschien nog versmelten.

8. Wijngoed Koudekot Blanc de Bleu 2018
   100% zweigelt
   Licht gekleurde zuivere wijn. We ruiken appelbloesem en steenvruchten. Na opschudden is er weinig evolutie. De smaak is sappig, maar niet intens aromatisch. Hij eindig in een pittig frisse afdronk.
   Conclusie: correcte wijn, complexloos om snel te consumeren.
9. Wijndomein Neuve Eglise Pinot Blanc 2018
   100% pinot blanc
   Licht goud geel. In de aanzet hebben we onmiddellijk zoet rijp fruit met perzik en andere gele vruchten. De fruitige impressie blijft zich verder zetten in de sappige en aromatische smaak. Het geheel komt vrij goed samen in de middellange afdronk waarin een subtiel bittertje voor beet zorgt.
   Conclusie: correcte wijn om zo te drinken of bij zachte kazen. Nu op dronk.
10. Wijndomein Monteberg Pinot Gris 2018
    100% pinot gris
    Zuiver zicht met licht gele schijn. Rijpe geuren met rijp wit fruit, lichte bloesem. Lichtvoetige stijl met goed evenwicht tussen sap en frisse zuren. We proeven in de afdronk een beetje restsuiker waardoor deze pinot gris opvallend zachtaardig smaakt.
    Conclusie: heel correcte en toegankelijke wijn die gemakkelijk weg drinkt. Op dronk.
11. Wijndomein Ravenstein Pinot Gris 2019
    100% pinot gris
    In de aanblik merken we een lichte aanwezigheid van CO2 dat later, na opschudden van het glas zal verdwijnen. Hij ruikt zacht, met geuren van rijpe peer en perzik. wat later ruik ik een lichte rokerigheid, kenmerkend voor goed gerijpte pinot gris. De smaak is bijzonder sappig en aromatisch in de mond met een subtiele nasmaak van perzik.
    Conclusie: heel harmonieuze wijn met veel lengte. Wijn met potentieel en goed inzetbaar bij gerechten met romige structuur
12. Wijngoed Zilver Cruys Pinot Gris 2018

100% pinot gris met korte schilmaceratie
De schilinweking is merkbaar in de diep goudgele kleur. Heel opvallend is de gebrande geur die onmiddellijk naar boven komt. De evolutie in het glas en het contact met zuurstof leveren meer oxidatieve aroma’s die niet zo prettig ruiken. De mond structuur is enerzijds vettig en anderzijds heeft de wijn ook een pittig zuur. De afdronk is middellang.
Conclusie: de smaken zijn helaas niet goed versmolten, waardoor deze wijn onevenwichtig proeft.

13. Wijnhoeve D’Hellekapelle Chardonnay 2018
    100% chardonnay met 4 maanden rijping in eiken vaten
    Licht intens met goudgele tint. We ruiken zacht fruit, citrus en in de achtergrond florale tonen. De smaak is sappig met een pittig, fruitige fraîcheur. De afdronk is middellang en in de retro proef je een beetje de nootachtige invloed van de houtlagering. Ik herken daarin een beetje gegrilde amandel.
    Conclusie: goede wijn die nu op dronk is en goed inzetbaar in gastronomie, bijvoorbeeld bij gegrilde of gebakken vis.
14. Wijngoed Ravenstein Chardonnay 2019
    100% chardonnay – houtgelagerde wijn – vergist en 6 maanden gerijpt in 500l vaten
    Zuiver zicht met goudgele schijn. Deze wijn heeft mooie en aantrekkelijke aroma’s. We ruiken veel rijp, geel fruit samen met aroma’s van de rijping in hout. Dat uit zich in botersnoepjes (babelutten) en noten. Bij opschudden komt het rijpe fruit weer opzetten. De complexe geuren komen terug in de smaak die evenwichtig is met veel sap en een fijn fruitig zuur.
    Conclusie: Knappe, verfijnde wijn. Een wijn die nu al zeer toegankelijk is, met goed bewaarpotentieel.
15. Wijnhoeve d’Hellekapelle Chardonnay / Auxerrrois 2019 vatstaal
    60% chardonnay en 40 auxerrois – wijn in evolutie – houtlagering – kreeg geen malo
    Deze wijn, in volle rijping, speelt met veel verschillende aroma’s. Hij zet aan met een lichte rubbertoets en lichte gistgeuren, maar snel komt tropisch fruit opzetten. De smaak is sappig en zachtaardig. Hij heeft een vrij lange afdronk met een fruitige nasmaak waarin we weer de tropische aroma’s proeven.
    Conclusie: beloftevolle wijn.

Volgende bijdragen binnen enkele dagen. Volg het op mijn FB pagina
Deel twee:  mousserende wijnen
Deel drie: rode wijnen

Donderdag 4 juni jl. organiseerde Grégoire Van den Ostende van het Belgisch Champagne bureau een virtuele tasting met zes Champagne ambassadeurs. Het werd een boeiende en leerzame uitwisseling met Kristel Balcaen, Peter Doomen, Frans Lathioor, Dirk-Antoon Samyn en Kris Van de Sompel. Heel prettig om elkaar terug te zien en een knap initiatief dat navolging verdient.

Wat was de opdracht?
Kies een fles Champagne uit je kelder. Een Champagne die je deze zomer wilt proeven bij zomerse gerechten. We kregen elk 5 minuten om onze keuze te motiveren, te proeven en te becommentariëren.
Aansluitend bij de degustatie gaven we minimale informatie over de wijn: welk type producent, is het een Récoltant-Manipulant, Négociant-Manupulant of andere … Is deze wijn een millésimé of niet, welke druif / druiven werden gebruikt, hoeveel dosage werd toegevoegd, was er gebruik van hout of geen hout, werd er malo of geen malo uitgevoerd. Is het duurzame wijnbouw of conventioneel? Welk lente- of zomergerecht zou je bij jouw Champagne serveren, …
Op basis van deze informatie probeerden de andere ambassadeurs de wijn te herkennen en te benoemen (wat vrij goed lukte, knap ! ).

Mijn keuze
De keuze was moeilijk. In mijn wijnkast liggen veel flessen die ik koester. Ik heb een mooie collectie ‘pure meunier’ en andere Champagnes, maar een fles van 100 % meunier, dat lag iets te veel voor de hand.  Mijn Champagne vrienden weten dat ik sympathie heb voor meunier. Het werd dus een andere Champagne en wat bleek, bij mijn keuze speelde een ver verleden mee.
Misschien moet ik de lockdown dankbaar zijn. Door onze verplichte quarantaine heb ik een oude liefde terug ontmoet. Meer dan twintig jaar geleden volgde ik talrijke kookopleidingen en ging ik maandelijks in de leer bij chef Guy Van Cauteren, mijn grote inspirator van wie ik ongelooflijk veel geleerd heb. Jaren aan een stuk, elke maand naar Berlare op culinaire bedevaart, het blijft een heerlijke herinnering. Tot de lokroep van de weide wijnwereld alsmaar groter werd en ik de gastronomische wereld meer en meer als consument beleefde.
Ons verplicht huisarrest bracht inspiratie en veel huisvlijt. De eerste week van de lockdown, waarvan we dachten dat het maar drie weken zou duren, was dé ideale gelegenheid om honderden documenten en reisverslagen te sorteren en in te delen. Met de gedachte dat we vanaf dan alles sneller terug zouden vinden … Dat valt nog te bezien. In mijn ruim archief vond ik mijn nota’s terug van de kookavonden bij Guy in Berlare, van de schaaldieren cursus bij Eddie Van Maele in Wemmel en de tweejarige koksopleiding in Ieper. Lezen brengt inspiratie, dat is duidelijk. Het lezen van de vele recepturen en vooral de minuscule nota’s en tips, die in de rand genoteerd staan, bracht me terug naar een tijd waar ik ’s nachts letterlijk droomde van nieuwe gerechten, die ik dan snel opschreef om ‘s anderendaags uit te proberen en bij te sturen tot ze, volgens mij, op punt stonden. Sommige van die recepten hebben de tijd overleefd. Niet zozeer bij mezelf, maar bij vele vrienden waarmee ik, genereus, al mijn recepten deelde.
Een van die recepten is gegrilde parelhoen met asperge risotto en morieljes. We zijn midden in het seizoen van de verse morieljes en de asperges. Wat een hemelse combinatie!
Dit complexe gerecht combineert de minerale, licht vegetale smaak van de asperges (ik bereid het gerecht met de beroemde asperges van Het Aspergehuis in Moorsele), de aardse smaak van morieljes en de friszure aroma’s van de arborio risotto. Vanuit deze smaakanalyse trok ik mijn wijnfrigo open en keurde mijn flessen Champagne. De wijn moest zowel vol als fris smaken. Naar mijn smaak moest hij tevens de aardse en geëvolueerde, rijpe tonen bevatten die ook in het gerecht voorkomen. Binnen de smaak studie spreken we hier van een complementaire combinatie waarbij we de smaak van de wijn dichtbij de smaak van het gerecht brengen.
Ik koos voor een Blanc de Blancs uit Avize van wijndomein Fallet-Crouzet (er kan ook  Fallet-Prévostat op het etiket staan, wat dezelfde wijn is). Het domein van de familie Fallet bestaat sinds 1960 en is slechts 4,5 hectaren groot, of klein. Het is een Grand Cru op basis van 100% chardonnay. Vader Michel Fallet oogstte als een van de eerste wijnboeren in Avize heel rijpe druiven ‘raisins surmaturité”. Een deel van de wijn vergist in betonnen cuves en een ander deel in oude Elzasfusten. De basis van deze wijn is het oogstjaar 2010. Daarvan wordt één derde gebruikt. Daarnaast wordt één derde wijn uit 2009 en één derde uit 2008 toegevoegd. In mei 2011 werd deze assemblage gebotteld en weggelegd in de ondergrondse kelders. Daar bleef hij acht jaar ‘sur latte’. Het dégorgeren van de wijn gebeurt ‘à la volée’, wat volledig met de hand betekent. Mijn wijnkeuze is een extra brut, bij het bottelen werd drie gram dosage toegevoegd. Voor de degustatie serveerden we deze complexe en aromatische wijn op 10°C. Omwille van zijn rijke aroma’s schonken we de wijn in een breed spiegelau glas.

Het zicht
We merken een vrij onstuimige mousse bij het uitschenken met een ultra fijne pareling die snel naar boven komt en een rijke schuimkroon vormt. Daarbij valt de diep goudgele kleur op. Wat ook opvalt is de intense schittering.

De aroma’s
De geuren zijn heel flatterend, diep intens en complex met veel variatie. Een eerste en opvallende beleving is een vorm van frisheid die onze neus opentrekt. Het is geen menthol, maar eerder een soort frisheid die je ook opsnuift als je buiten gaat in de tuin ’s morgens vroeg of na een regenbui. Veel proevers omschrijven dit als een minerale geur. Onmiddellijk daarna ruiken we hazelnootjes, gesmolten boter en vanille. Wat later komt het fruit en florale aroma’s opzetten met steenfruit, rijpe doyenné peer, wilde rozen en lindebloesem. De variaties in de geuren volgen elkaar snel op. Bij opwarmen van ons glas komt de invloed van zijn jarenlange rijping naar voren. We ruiken heerlijke autolyse geuren van krentenbrood, brioche, ledertoetsen en boterkaramellen. Wat een heerlijke complexe aroma’s.

De smaak
Alle moois van de geuren wordt ruimschoots bevestigd in de smaak. Deze wijn is rijk, rond en vol en met een opvallend fijn zuur. De mousse in de mond is ingetogen en zachtaardig, bijna fluwelig. Tegelijkertijd is hij heel levendig. Een wijn vol kracht en veel finesse, in perfecte harmonie. Dit is een grote wijn vol elegantie en met veel potentieel. Je mag deze wijn gerust enkele jaren laten rijpen in een goede kelder of wijnkast.

Conclusie
Op het eerste zicht lijkt deze wijn geen echte ‘zomer’ Champagne. Hij is niet lichtvoetig, hoewel de fijne zuren deze wijn zeer verteerbaar maken. Het is inderdaad geen aperitiefwijn om een zomerse avond in te zetten. Ik heb de wijn gekozen, puur in functie van dit heerlijke zomerse gerecht met asperges, risotto en morieljes, een sublieme combinatie die aarde en de hemel even bijeen brengen.

Deze wijn wordt ingevoerd door Wouter De Bakker www.terrovin.be

Ik kijk naar de weide recht tegenover mijn schrijftafel. Er lopen twee dikke koeien in de weide. Af en toe struinen meeuwen en andere vogels rond en vorige week genoot ik van de elegante balletpasjes van een blauwe reiger. Als hij maar uit onze vijver blijft, de snoodaard. We hebben dit jaar veel visjes.  Mooie rode en oranje traag zwevende vissen en vinnige zwartjes met een lange, bijna doorzichtige staart. Ze kweken als konijnen.

Gisteren heeft Kris, de boer uit onze straat zijn jaarlijks ritueel uitgevoerd. Samen met zijn moeder controleerde hij alle palen en draden in hun weide. ‘We moeten voorzienig zijn’, zegt Monique, ‘ziet dat ze uitbreken’. Zorgvuldig lopen ze langs de rand van de weide en bekijken elke paal en draad. De twee koeien staan er naar te kijken en kauwen langzaam. Het is een mooi beeld.
In onze tuin staat Jommeke. Zo noemen we onze laagstammige berk die zo gesnoeid is, dat de takken als een Jommeke kapsel rond de stam hangen.  Elk jaar knippen we hem zorgvuldig bij, zodat de boom zijn mooie kapsel behoudt. Dit jaar zit er een duivennest in de berk. Ik zie de duiven mama af en toe wegvliegen. De toekomstige papa duif, houdt alles goed in de gaten.
Bij dit mooie weer komen meesjes, mussen, libellen en andere beestjes zich laven aan het water in onze vijver. Het is een mooi zicht vanuit mijn schrijf hut. En ik laat me er graag door afleiden. Nochtans ligt er veel werk op de planken. Ik wil een aantal teksten en interviews afwerken.

Al mijn reisplannen zijn verstild. Dit voorjaar stonden Zuid-Afrika, Moskou, Lissabon, Piemonte en Bourgogne op ons lijstje. Samen met de reizen viel ook het avondwerk weg, geen lezingen, degustaties, causerieën, masterclasses meer. We beleven het allemaal van thuis.

Vandaag zouden we in normale tijden naar Piemonte afreizen. Cultuur en wijn combineren. We reizen naar Desana, een dorpje midden de rijstvelden nabij Vercelli. In dit onooglijk plekje begint onze reis met een bezoek aan de rijstboerderij van Martina en een risotto lunch bij haar tante Paola. Daarna ontmoeten we een week lang vele vrienden wijnbouwers in Barbaresco, Barolo, Roero en Monferrato. Ik wandel door het historische dorpje Cherasco en bezoeken de Romeinse site van Pollenzo. We flaneren onder de portici, de gaanderijen van koningsstad Turijn, nemen een groepsfoto in La grande Galeria van de Venaria Reale en lunchen in Ristorante Circolo dei Lettori in Turijn, midden de portretten van beroemde schrijvers en letterkundigen. Ze kijken mee in je bord. Wat een heerlijke gedachten.

Ik heb veel liefdes in de wijnwereld. Door mijn beroep kwam ik in de mooiste wijnregio’s ter wereld. Mijn favoriete reisbestemmingen zijn landen en streken waar geschiedenis, kunst, natuur, wijn en gastronomie elkaar ontmoeten. Mijn gedachten reizen verder, zuidwaarts tot het verste punt van Afrika. Midden in de lockdown was een reis naar Zuid-Afrika gepland. Ik heb een band met Zuid-Afrika. Maar dat is voor de volgende bijdrage.

A few months ago, a Barolo tasting took place in Gent (Belgium) with sommeliers and winetasters at the Horeca Expo exhibition. This vertical tasting was hosted by Franco Massolino, winemaker and co-owner at the family Estate. www.massolino.it

Tijdens Horeca Expo in Gent werd een verticale degustatie georganiseerd van Vigna Rionda, een cru uit Barolo van het domein Massolino in Serralunga. De tasting werd begeleid door Franco Massolino, wijnmaker en mede-eigenaar van dit (top) domein in Serralunga. Het domein omvat 24ha wijngaarden in Serralunga en Castello Faletto.

The vineyard area of Vigna Rionda is 10,24 ha and the altitude is between 260 and 360 m. The nam come from the word rotunda (round). The form is an amphitheater who is sheltered by the surrounding hills. The soil is mainly marly lime, sandy with iron oxide in the underground.
The Massolino’s are owner of 2,3 ha vineyards in the MGA Vigna Rionda.

Vigna Rionda behoort tot de vooraanstaande wijngaarden in de Barolo regio. Deze ‘cru’ is 10,24 ha groot en wordt bewerkt door verschillende wijnbouwers. De familie Massolino is eigenaar vaneen uitstekend gelegen perceel van  2,3ha in het midden van de heuvel. De bodem van Vigna Rionda bestaat uit leem met een strook kalk en zand en een diepe laag ijzeroxide. We kunnen de vorm van de wijngaard best omschrijven als een amfitheater met een schitterende zon inval.

VERTICAL TASTING

1996
extremely expressive wine with red cherry fruit and sweet fruit, peppery, cloves and dried herbs. Savoury and earthy notes. Toasted fennel and a bit of menthol. Cedar spice. Nice tannins with a long finish. A great, massive wine that tasted quite youthful.

Heel expressieve wijn met veel licht zoet fruit met intense kersengeuren. Bij opschudden komen aantrekkelijke secundaire geuren opzetten: peper, kruidnagel en droge kruiden. We ruiken ook aardse tonen en getoaste venkel met ene hint van munt en cederhout. De smaak is heel evenwichtig met aangename, prettige tannines, veel sap en een lange afdronk. Deze massieve wijn toont weinig  evolutie. Nog veel potentieel. Heel geslaagde wijn.

1997
Spicy and dried fruit flavours with nutty presence. Leather and meaty undertones
Complex and harmonious, juicy, nice acidity and soft, fine tannins. Great persistence with a long velvety finish. Delicious and finesse. Very nice wine.

Deze wijn is iets meer gesloten dan de wijn uit 1996. We ruiken onmiddellijk veel kruiden, nootjes en peper. Wat later ruiken we leder en gerookt vlees. In de aroma’s is deze wijn duidelijk iets meer geëvolueerd. De aanzet is heel sappig, licht likoreus met fijne zuren. De tannines is deze wijn zijn opvallend zachtaardig en hij eindigt in een lange, zalvende afdronk. heel fijne wijn, die nu op dronk is.

1999
Very open en expressive. Concentrated red cherry, spicy, nutty and black licorice. Juicy taste with gentle tannins. In the aftertaste black pepper and a fine, vibrant acidity. Elegant and finesse. A beautiful nebbiolo expression with still aging potential.

Heel open en aantrekkelijke geconcentreerde aroma’s van kersen. Daarna ruiken we mooie secundaire geuren met specerijen, nootjes en een hint van drop. De smaak is heel sappig, fluwelig en zachtaardig. We proeven een wijn met edele tannines die schitterend versmolten zijn. In de nasmaak proeven we zwarte peper en een fijne elegante aciditeit. De lange afdronk de fijne tannines en fijn zuur geven deze elegante wijn nog veel bewaarpotentieel.

2001
This wine explores complex flavours. Floral elements with rosebuds, balsamic, spicy and menthol notes. After a while we smell a bit of tar and truffle. This great wine is well structured with fine tannins, good acidity and intense juicy.  What a nice balance.  A really great wine in perfect harmony en very elegant. To drink and enjoy now.

Deze wijn heeft complexe en gevarieerde aroma’s waarin rozenknoppen, specerijen en munt naar voren komen. Na opschudden ontdekken we de unieke (en zeldzame) geur van teer en een hint van truffel. De complexiteit gaat verder in de smaak. Goed gestructureerd met zalvende en geïntegreerde tannines, fijne zuren en heel veel fruit in de sappige smaak. Wat een evenwicht in deze drinkklare wijn. Absolute top.

2004
Less fruit expressive with earthy notes, mushrooms, black olive, eucalyptus and a hint of tar. In the taste we also have these secondary flavours. The wine has a nice acidity, good structure with robust powdery tannins en long aftertaste. This is a classic barolo that need a few years, a great wine with aging potential.

Minder fruit in deze wijn. We ruiken secundaire geuren met aardse tonen, champignons, zwarte olijven, eucalyptus en een hint van teer. Ook in de smaak komen de secundaire geuren naar voren. Hij heeft fijne zuren, is goed gestructureerd met vrij robuuste tannines en een lange nasmaak. Dit is een wijn die nog kan verouderen, een mooie Barolo die baat heeft met enkele jaren flesrijping.

Mijn nieuwste boek ligt nu in de rekken…

In 2010 schreef ik mijn eerste boek over Piemonte. Dat boek heeft toentertijd veel mensen aangezet om deze boeiende streek te bezoeken en te verkennen. Voor veel lezers was het een eerste kennismaking met de historische achtergrond, de cultuur, de natuur en de gastronomie van een van de mooiste wijngebieden van Italië.  Na enkele jaren was het boek niet meer verkrijgbaar en heel regelmatig werd ik gecontacteerd door mensen die op zoek waren naar mijn boek. Het lag bijna voor de hand dat ik mijn eerste boek zou herschrijven en actualiseren.

Ik heb mijn hart verloren aan dit gebied. Jaarlijks genieten we minstens één keer van de legendarische Piemontese gastvrijheid waarin lekkere gastronomie en heerlijke wijnen centraal staan. Intussen heb ik alle uithoeken van Piemonte bezocht en overal bijzondere mensen ontmoet die trots zijn op hun regio en die ik graag een plaats geef in mijn boek.

Piemonte betekent letterlijk ‘voet van de bergen’. Dat verwijst naar de gigantische strook Alpen die een derde van het grondgebied innemen. Het gebergte, met pieken tot boven 4000 meter zorgt voor een bijzonder microklimaat waarvan fauna en flora volop genieten. In het zuiden vormen de Piemontese Alpen een fraai samengaan met de Alpes Maritimes van het Parc National du Mercantour met als hoogste top de Mon Viso, terwijl in het noordwesten van Piemonte de pieken van de Monta Rosa en de Gran Paradiso het landschap domineren. Overal waar je zich bevindt in Piemonte zijn de bergen aanwezig. Ze zijn als het ware een belangrijk referentiepunt en een indrukwekkende skyline.

Deze schitterende natuurgebieden van Piemonte zijn van een ongeschonden schoonheid. Piemonte heeft een ongelooflijk goed bewaarde fauna en flora. Natuurliefhebbers, ornithologen, trekkers, wilde dierenspotters, kortom iedereen met een warm hart voor de natuur komt in Piemonte volop aan zijn trekken. De overheid heeft daarop ingespeeld door een streng beleid toe te passen en tal van gebieden in te kleuren als beschermd natuurgebied. In mijn boek besteed ik veel aandacht aan de wonderlijke natuur van Piemonte.

Maar ook de geschiedenis heeft zijn plaats.
Piemonte grenst aan Frankrijk en Zwitserland en deze unieke, strategische ligging heeft de geschiedenis van Piemonte intens bepaald. Door de eeuwen heen vielen verschillende bevolkingsgroepen de streek binnen en tot op vandaag vinden we nog sporen en restanten terug van o.a. de Romeinse overheersing, de Franken, Hongaren, Spanjaarden, Fransen en zelfs Napoleon, die in 1796 ongevraagd binnen kwam.  Vanaf de 16de eeuw werd Piemonte bestuurd door het huis van Savoie, het latere koningshuis van Italië.  Dankzij de verschillende culturen, maar vooral onder impuls van het Koningshuis werden doorheen de eeuwen, prachtige kastelen, torens, buitenhuizen en monumenten gebouwd.  Elke vallei en heuvel lijkt wel bezaaid met fraaie, soms indrukwekkende gebouwen die het prachtige natuurlandschap opluisteren. De koningen maakten van Turijn een van de elegantste steden van Italië.
In 2013 verbleef ik enkele weken in de stad om Italiaanse lessen te volgen. De school lag midden het centrum van de stad en zelf verbleef ik op 4km bij een Italiaanse familie. Elke dag ging ik te voet naar school en volgde steevast een andere route. Op die manier heb ik de stad bijzonder goed leren kennen. In het aparte hoofdstuk over Turijn heb ik een wandeling beschreven langs de belangrijkste bezienswaardigheden in het centrum van de stad.

Gastronomie

Als we over Piemonte spreken of schrijven kun je niet om de belangrijke plaats heen van de gastronomie. Piemonte is een streek waar eten heel belangrijk is. Je mag gerust geloven dat ik niet alleen mijn hart, maar ook mijn maag verpand aan Piemonte. Hier vind je de lekkerste noten, kleurrijke paprika’s, honderden soorten gedroogde en gekookte salami’s, berghammen, weelderig fruit, truffel, heerlijke wijn, de grootste keuze aan kazen van heel Italië, verschillende soorten rijst en zo veel meer. De keuken van Piemonte is ook een rijke (berg) keuken, waar meer boter wordt gebruikt dan olijfolie.
Ook onze keuken is beïnvloedt door Piemonte. Vandaag eet iedereen wel eens vitello tonato, risotto of gebakken polenta,  gerechten die hun oorsprong vinden in  Piemonte.

In 2014 werd een belangrijk deel van Piemonte opgenomen in de lijst van Werelderfgoed van de Unesco.  Dat is op zich niet zo uniek. Het was de 50^ste site in Italië die deze eer te beurt viel, maar het was wel het eerste wijngebied ter wereld die als werelderfgoed werd erkend (in 2015 volgden Bourgogne en Champagne).
Het ligt voor de hand dat wijn een voorname plaats toebedeeld krijgt in mijn nieuw boek. In de wijngaarden gebeurt en verandert veel. Ik heb gepoogd om de meest actuele informatie op te nemen. Jonge mensen komen naar voren en starten hun eigen domein of nemen het domein van hun ouders over. De opkomst van de minder gekende druiven en de wijnen van de noordelijke gebieden zijn eindelijk ontdekt. In Barolo en Barbaresco is men intens bezig met de indeling van de wijngaarden, de fameuze Menzione Geografiche Aggiuntivi, waarbij de naam van een perceel wordt vermeld op het etiket. Ook in de andere gebieden krijgen wijnen met vermelding van de wijngaard op het etiket meer en meer opgang. Het maakt de wijnen van Piemonte steeds beter, maar helaas ook exclusiever.

Eten, slapen en genieten.
Met de groei van het toerisme is ook het verblijfsaanbod in Piemonte intens uitgebreid. Verschillende Nederlandse en Belgische durvers vestigden zich de laatste jaren in Piemonte en starten hun eigen agriturismo of B&B. We hebben de mooiste verblijven zoveel mogelijk geïnventariseerd. Naast prettige en goede slaapmogelijkheden heb ik ook de lekkerste adressen verzameld. Ze staan achteraan in het boek. Ook een lijst met gastvrije wijndomeinen waar je welkom bent en waar je wijn kan proeven is opgenomen.  Veel mensen stuurden me hun ontdekkingen en tips met adressen waar je rustig slaapt, lekker eet en gastvrij wordt ontvangen. Ik ben ze er heel dankbaar voor.

Schitterende fotografie
De fraaie foto’s in het boek zijn van de hand van de Leuvense fotograaf Jan Crab. De samenwerking met Jan is altijd een plezier.  Met een bijzonder fijn oog voor subtiele details en wonderlijke landschappen geeft hij het boek een grote meerwaarde.

Er zijn weinig streken in Italië die eenzelfde immense rijkdom aan cultuur, gastronomie en natuur bezitten als Piemonte. Het is dan ook met heel veel voldoening dat ik dit boek schreef, om de lezer te laten delen in de unieke schoonheid van deze regio.

Het boek is te koop voor 29.90 euro en beschikbaar in elke boekhandel.

 

Deel 2 De Middagsessie

Het voorjaar en de zomer van 2019 was een inspirerende tijd. Sinds mijn studietrip naar Piemonte in april, leefde ik al die tijd in schrijfmodus en kreeg mijn nieuwste boek ‘Ontdek Piemonte’ steeds meer vorm. Deze week mocht ik de preview van ‘Ontdek Piemonte’ inkijken, aanpassen en corrigeren. Wat een heerlijk gevoel. Straks, begin oktober vind je het boek in elke boekhandel.

Toch was er een moment, midden de zomer, waarbij ik mijn Piemontese leefwereld aan de kant zette om in het schitterende kader van de Apostelhoeve een intense dag mee te maken rond een van de fijnste druivenrassen: riesling.

Met 16 waren we, wijnbouwers uit Nederland en België en wijnschrijvers voor diverse media.

De tafel is een initiatief van wijnjournalist Stefaan Soenen die hiermee een druif en producenten uit de lage landen in de kijker wilt zetten. Stefaan is zich stilaan aan het opwerpen als de specialist en voorvechter van de Belgische (en Nederlandse) wijnbouw. Hij schrijft bijdrages voor het Nederlandse wijntijdschrift Perswijn.

Een eerste tafel ging door in de zomer van 2015 bij Château Bon Baron en had pinot noir als onderwerp en twee jaar geleden in 2017, stond pinot gris in de schijnwerper. Toen waren we te gast bij wijndomein Aldeneyck. Het zijn steeds interessante en boeiende dagen.

Dit jaar voor de riesling tafel waren we te gast in de Apostelhoeve van de familie Hulst, het oudste wijndomein van Nederland. Het domein ligt op een heuvel met indrukwekkend zicht op de wijngaarden en de stad Maastricht.

Hoe verloopt de tafel

Tijdens een vrij uitgebreide degustatie worden de wijnen van Belgische en Nederlandse producenten blind geproefd. In elke flight worden wijnen van één producent geplaatst, samen met een of twee buitenlandse wijnen. Stefaan vroeg om een fles mee te brengen uit andere productiegebieden, in dezelfde prijsklasse als de riesling wijnen uit de lage landen (+/- 14,00-20,00 euro).  Sommige wijnen waren goedkoper dan de Be-Ne wijnen, anderen waren dan weer (veel) duurder.

De volledige reeks werden blind geproefd en besproken en aansluitend werden de flessen bekendgemaakt. Bedoeling is om te zien hoe de wijnen van de lage landen zich verhouden tot een internationaal gezelschap. Belangrijk uitgangspunt is ook dat deze proeverij geen competitie is of wedstrijd is tussen de lage Landen en de rest van de wereld. We proefden niet alleen recente jaargangen en vatstalen van 2018, verschillende wijnbouwers lieten ook oudere jaargangen proeven.

De aanwezige wijndomeinen

Nederlandse domeinen

• Gastheren Matthieu en Robin Hulst – Wijngaard Apostelhoeve apostelhoeve.nl
• Math Bollen – wijngoed Hoeve Nekum hoevenekum.nl
• Harry Vorselen – Wijngoed Thorn wijngoed-thorn.nl
• Luc Creusen – Domein Steenberg domeinsteenberg.nl

Belgische domeinen

• Karel Henckens – Wijndomein Aldeneyck http://www.wijndomein-aldeneyck.be
• Johan Jacobs – Wijndomein Thilesna wijndomein-thilesna.be
• Gloire de Duras liet wijnen proeven, maar kon niet aanwezig zijn. http://www.gloirededuras.be

De degustatie

Bij de degustatie werden 38 wijnen geproefd verdeeld over 6 flights. In dit tweede deel bespreken we de laatste drie flights. Zoals eerder gezegd werd alles blind geproefd. Stefaan had in elke flight telkens wijnen van één BeNe wijnbouwer geplaatst tegenover buitenlandse riesling. Wat iemand achteraf deed opmerken dat het misschien ook interessant was geweest om de wijnen van de lage Landen door elkaar te proeven.  Niemand van de wijnbouwers was op de hoogte wanneer en in welke flight zijn wijn aan bod kwam.

Opmerking: over de keuze van de ‘benchmark’ wijnen kan gediscussieerd worden (wat via FB ook gebeurde). Iedereen die de namen van de wijnen leest, zal wellicht vinden dat andere wijnen beter zijn als benchmark. Toch vind ik dat de geproefde buitenlandse wijn goed gekozen waren en goed geplaatst tegenover de riesling wijnen uit België en Nederland.

De wijnen van de lage landen zijn meestal jonge aanplantingen. Dat proefden we ook in het zuivere fruit in de wijn. Omzeggens geen wijn uit de lage landen was zgn. ‘pétrolé’. Daarom is het nog meer complimenteus dat zij in deze degustatie zo goed naar voren komen.

De wijnbouwers :

Flight 4 Thilesna

Wijndomein in Dilsen-Stokkem
BOB Maasvallei Limburg
Wijnmakers: Johan en Carmen Jacobs – Janssen

17. Thilesna 2016
    Rijpe geuren in de aanzet met overrijp fruit, hint van vanille, rijpe appel. Na opschudden ruik ik meer steenvruchten. De smaak is fris met vrij pittige zuren met in de afdronk een duidelijk merkbaar restzoet en vrij lactisch. In de retro komt wat amandelextract naar voren. Correcte wijn, niet helemaal versmolten.
18. Le Cecche 2015 Langhe Riesling Piemonte
    In de eerste geuren ruiken we opvallende petrolé aroma’s. Na opschudden komt onderliggend fruit naar voren waarin we gekonfijte abrikoos en sinaasappelschil herkennen. De geuren komen overrijp over. De smaak is licht alcoholisch met weinig zuren. De afdronk is warm en peperachtig.
    Noot: voor mij wat verwarrend omdat Le Cecche riesling een wijn is met veel levendige en frisse zuren. De snelle evolutie is opvallend en niet courant. Intussen heb ik vernomen dat de wijnmaker deze wijn niet mee produceert.
19. Thilesna 2018
    Complete tegenstelling als wijn 18. Florale en frisse aanzet met wat later jong, rijp Abrikozen schil en groene appel. Sappige smaak met levendig en prettig zuur en een licht bittertje in de afdronk. Wijn met veel spanning en fraîcheur. Mooie wijn met potentieel, volgens mij. Om te volgen.
20. Richard Hamilton Watervale Clare Valley 2018
    Kenmerkende Australische riesling. Licht petrolé in aanzet en opvallende natte stenen. Daarna, na opschudden komen de frisse aroma’s aan bod: gekonfijte citroenschil, pompelmoes en licht kruiden. De smaak is fris en beetje aangezuurd, vermoed ik. Vrij lange afdronk met pittige kruidigheid. Krachtige (eet) wijn maar geen echte ‘riesling’ finesse.
21. Thilesna 2017
    De aanzet geeft veel rijp fruit, cavaillon meloen, kruidig en geparfumeerde bloesem van geranium. Wat overweldigend. De eerste smaak is sappig en soepel met een (te) laat optredend zuur en bitterheid in de afdronk. Versmelten of niet? Er volgt enige discussie over deze wijn. Persoonlijk twijfel ik of het echt goed komt.

Welke wijn blijft me bij?
Zonder enige twijfel is Thelisna 2018 de wijn die in deze flight met de bloementuil gaat lopen. Bij de andere wijnen overheerst enige twijfel.

Flight 5 Wijndomein Apostelhoeve
Wijndomein in Maastricht op de Louwberg
Wijnmaker:  Matthieu Hulst

22. Apostelhoeve 2016
    Intens fruitig, geel fruit met een hint van honing. De smaak is vol en opvallend sappig met fruitige zuren. Lange afdronk waarin we wat restzoet proeven. Goed gestructureerde wijn die nu mooi op dronk is , maar zeker nog enkele jaren reserve heeft.
23. Weingut Brundlmayer Terrassen Kamptal 2017
    Beroemd wijndomein uit Oostenrijk.
    De eerste geuren zijn fruitig, maar al snel overheerst een petrolé geur. Daartussen minerale aroma’s en natte stenen. Beloftevolle aroma’s, die niet terugkeren in de mond. Vrij strakke smaak, maat weinig aromatisch. Mist wat diepgang. Verwonderlijk voor dit topdomein.
24. Apostelhoeve 2012
    Heel gesloten in aanvang. Ik herken duidelijke verwantschap aan wijn nr 1. Na opschudden komt er meer fruit los met een duidelijke krijt-kalkachtige geur. Soepele aanzet in de mond, die duidelijk geëvolueerd is. Middellange afdronk. Wijn met mooie ontwikkeling en duidelijk van zekere leeftijd.
    Noot: niet iedereen was het eens met de conclusie dat dit een goed geëvolueerde riesling was. Bij sommige sprak deze wijn minder aan.
25. Domaine Ostertag Froholz 2007 Elzas
    Geëvolueerde geur met amandelspijs, noisette en tertiaire aroma’s waarin ik humus en sous-bois herken. Na opschudden gekonfijte vruchten en frangipane. De smaak is zacht in de aanzet, maar er is geen evenwicht (meer) in deze wijn. Bittere nasmaak en uitdrogend in de afdronk. Te ver geëvolueerde wijn.
26. Apostelhoeve 2008
    De eerste geuren zijn opvallend mineraal, natte keien. Wat later wat lactisch en yoghurt met exotisch fruit. Een wijn die voortdurend verandert in het glas. We ruiken ook kruisbessen, rijpe appel en kruidigheid. Frisse smaak met veel rijk en romig sap. Eerder volumineuze stijl. Mooie wijn die schitterend verouderd is.
27. Domaine Ostertag Muenchberg Grand Cru 2007 Elzas
    Beetje discreet in de aanzet. Daarna komt een waaier aan geuren opzetten: gekonfijte citrus en gekarameliseerde nootjes (deze wijn is gegist in houten fusten), rijpe peer en ook wat kruidigheid. Een wijn waar je lang aan ruikt en die voortdurend evolueert in het glas.
    De smaak is heel evenwichtig en rijk. Ook heel aromatisch met terugkerende aroma’s van noisette en karamel. Heel lichte puntje restsuiker, maar in evenwicht met zuur. Grote wijn.
28. Apostelhoeve 1999
    licht gebrande geuren, aanvankelijk wat apotheekgeuren. Deze verdwijnen na opschudden en daarna ruiken we mokka en kruiden. De smaak is evenwichtig, vrij kort in afdronk met een bittertje op het eind. Dat laatste vind ik wat storend.

Welke wijn blijft me bij?
Ik ben heel gecharmeerd door de Apostelhoeve 2008, maar ook Apostelhoeve 2016 kan mij bekoren.
Froholz van Ostertag ontgoochelt, maar de grand cru Muenchberg is outstanding.

Flight 6 Wijngoed Thorn
Wijndomein in Thorn
BOB Maasvallei Limburg
Wijnmaker: Harry Vorselen

en wijnen van Gloire de Duras
Wijndomein in Sint Truiden
Wijnmaker Peter Nijskens

29. Thorn 13
    Aanvankelijk vrij gesloten. Licht gekonfijte geuren en kruidig. Na opschudden komen duidelijk geëvolueerde geuren naar voren met karamel en grondgeuren. Strakke en droge aanzet, opvallend peperachtig en verfrissende afdronk. Middellange afdronk. Wijn op dronk.
30. Domaine Zusslin Bollenberg 2014 Elzas
    De aanzet lijkt wat op Thorn “13. Eveneens vrij gesloten. Maar daarna komt deze wijn los en ruiken we rijpere geuren met amandelspijs, abrikoos en minerale geuren. De smaak is vrij vettig en rond. Beetje kenmerkend rijpere Elzas met brede middenstructuur, maar gelukkig gedragen door fijne zuren. Deze wijn is een mooie, evenwichtige wijn met zekere complexiteit.
31. Thorn 2015
    Noot: niet iedereen is overtuigd dat deze wijn zuiver is. Sommige proevers nemen een lichte kurkgeur waar. Persoonlijk vind ik de wijn correct.
    In de geuren ervaren we gekonfijte vruchten met rijp fruit, neigend naar tropische vruchten. Ik ruik sinaasappelzeste en puntje peper. De smaak is goed met elegante fraîcheur, minerale smaak en lange afdronk. in de afdronk proef ik wat restsuiker. Wijn met reserve.
32. Gloire de Duras Cuvée Classique 2018
    Florale geuren, gevolgd door intens fruit en opnieuw bloesem. Frivole, lichte geuren die bevestigd worden in de soepele en frisse aanzet in de mond. In de nasmaak proeven we appel en kruiden met een puntje restsuiker. Heel elegante en zuivere wijn.
33. Gloire de Duras Clos de Duras 2018
    Expressieve geuren met intens citrusfruit, zure beertjes. Daarna kruidigheid en appelbloesem. De smaak is sappig en levendig fris met puntje restsuiker. Dat zorgt voor een fijn evenwicht.   Elegante en goed gebalanceerde wijn.
    Noot : ommuurde wijngaard nabij het kasteel in Sint-Truiden
34. Thorn 2016
    In de geuren komt al snel kruisbessen naar voren, samen met citrus en minerale aroma’s. Ik ruik natte stenen en een hint van peper. Duidelijk een strakkere en minder fruitige stijl. Hij proeft ook droger dan de 2015. (nochtans 7gr rs). Verfrissende afdronk met licht bittere toets.
35. Thorn 2017
    Onmiddellijk ruiken we een overrijpe fruitige neus, zelfs beetje botrytis. Daarna meer kruidig en opnieuw lichte pepertoetsen (duidelijk een kenmerk van Thorn riesling).
    Pittig zure smaak met veel sap en levendige afdronk. Wijn die een goede spanning heeft.

Welke wijn blijft me bij?
Ik ben gecharmeerd door de wijnen van Gloire de Duras, vooral Cuvée Classique 2018 is een zuivere en fijne riesling. De Thorn wijnen zijn constant in stijl. Ik heb een voorkeur voor Thorn 2015 en 2017.

Flight 7 zoete wijnen

36. Weingut Eva Fricke Mellifluous 2018 Rheingau
    Klassieke feinherb of lichtzoete riesling. De wijn geeft een subtiel samenspel tussen lichtzoet en de fijne zuren van riesling. Heel evenwichtig met veel fruit. Zelfs het fruit speelt met contrasten: rijp geel fruit jongleert met pittige en levendige citrus. Lekker wegdrinkend. Een fijne lente- en zomerwijn.
37. Gloire de Duras Cuvée Speciale 2018
    Florale geuren en veel fruit waarin steenvruchten naar voren komen. De smaak is sappig, verfrissend en subtiel zoet. Heel evenwichtige stijl.

Welk wijn blijft me bij?
Beide wijnen zijn heel aantrekkelijk en fijn. Eva Fricke is een certitude en grote dame in Rheingau.
Vandaar grote bewondering voor Gloire de Duras die zowel in droge als in de halfzoete wijnen mooie wijnen maakt.

Conclusie

De Riesling Tafel was een stevig gevulde dag met veel wijnen op de proeftafel. Er werd van ons veel concentratie verwacht. De meeste aanwezige journalisten zijn het met elkaar eens: riesling heeft duidelijk een plaats in de wijngaarden van de Lage landen. Ik stel ook vast dat de aanwezige wijnbouwers op een knappe manier met de druif omgaan en het mooie is ook dat de verschillende wijndomeinen allen een eigen stijl ontwikkelen. Geen simpele eenheidsworst, maar stuk voor stuk wijn met een eigen persoonlijkheid. Iedereen is vol bewondering voor de aanwezige BeNe-wijnbouwers. De toekomst oogt beloftevol. We blijven hen met veel aandacht volgen.
Dank aan Stefaan Soenen voor de schitterende organisatie van dit evenement. We kijken uit (en werken graag mee) aan volgende initiatieven.

DEEL 1 De Ochtendsessie

Het voorjaar en de zomer van 2019 was een inspirerende tijd. Sinds mijn studietrip naar Piemonte in april, leefde ik al die tijd in schrijfmodus en kreeg mijn nieuwste boek ‘Ontdek Piemonte’ steeds meer vorm. Deze week mocht ik de preview van ‘Ontdek Piemonte’ inkijken, aanpassen en corrigeren. Wat een heerlijk gevoel. Straks, begin oktober vind je het boek in elke boekhandel.

Toch was er een moment, midden de zomer, waarbij ik mijn Piemontese leefwereld aan de kant zette om in het schitterende kader van de Apostelhoeve een intense dag mee te maken rond een van de fijnste druivenrassen: riesling.

Met 16 waren we, wijnbouwers uit Nederland en België en wijnschrijvers voor diverse media.
De tafel is een initiatief van wijnjournalist Stefaan Soenen die hiermee een druif en producenten uit de lage landen in de kijker wilt zetten. Stefaan is zich stilaan aan het opwerpen als de specialist en voorvechter van de Belgische (en Nederlandse) wijnbouw. Hij schrijft bijdrages voor het Nederlandse wijntijdschrift Perswijn.
Een eerste tafel ging door in de zomer van 2015 bij Château Bon Baron en had pinot noir als onderwerp en twee jaar geleden in 2017, stond pinot gris in de schijnwerper. Toen waren we te gast bij wijndomein Aldeneyck. Het zijn steeds interessante en boeiende dagen.
Dit jaar voor de riesling tafel waren we te gast in de Apostelhoeve van de familie Hulst, het oudste wijndomein van Nederland. Het domein ligt op een heuvel met indrukwekkend zicht op de wijngaarden en de stad Maastricht.

Hoe verloopt de tafel

Tijdens een vrij uitgebreide degustatie worden de wijnen van Belgische en Nederlandse producenten blind geproefd. In elke flight worden wijnen van één producent geplaatst, samen met een of twee buitenlandse wijnen. Stefaan vroeg om een fles mee te brengen uit andere productiegebieden, in dezelfde prijsklasse als de riesling wijnen uit de lage landen (+/- 14,00-20,00 euro).  Sommige wijnen waren goedkoper dan de Be-Ne wijnen, anderen waren dan weer (veel) duurder.
De volledige reeks werden blind geproefd en besproken en aansluitend werden de flessen bekendgemaakt. Bedoeling is om te zien hoe de wijnen van de lage landen zich verhouden tot een internationaal gezelschap. Belangrijk uitgangspunt is ook dat deze proeverij geen competitie is of wedstrijd is tussen de lage Landen en de rest van de wereld. We proefden niet alleen recente jaargangen en vatstalen van 2018, verschillende wijnbouwers lieten ook oudere jaargangen proeven.

De aanwezige wijndomeinen

Nederlandse domeinen

• Gastheren Matthieu en Robin Hulst – Wijngaard Apostelhoeve apostelhoeve.nl
• Math Bollen – wijngoed Hoeve Nekum hoevenekum.nl
• Harry Vorselen – Wijngoed Thorn wijngoed-thorn.nl
• Luc Creusen – Domein Steenberg domeinsteenberg.nl

Belgische domeinen

• Karel Henckens – Wijndomein Aldeneyck wijndomein-aldeneyck.be
• Johan Jacobs – Wijndomein Thilesna wijndomein-thilesna.be
• Gloire de Duras liet wijnen proeven, maar kon niet aanwezig zijn. gloirededuras.be

Riesling, je houdt er van of je houdt er niet van. Een druif met veel persoonlijkheid.

De beroemde wijnschrijver Jancis Robinson MW schrijft in haar boek The Oxford Companion To Wine dat de riesling “onbetwistbaar een van de allerbeste druivenrassen van de wereld is en aan de basis ligt van de beste witte wijnen”. Ook de Britse journalist Oz Clarke omschrijft riesling als een topdruif en zelf vind ik riesling een van de meest verfijnde druiven ter wereld. Clarke stelt ook dat je riesling “moet leren drinken”. De Nederlandse auteur Karel Meesters schrijft in zijn ‘Wijnlexicon’: riesling behoort tot de allerbeste druivenvariëteiten en heeft een volstrekt eigen karakter”.
Vandaag is Marc Roovers een van onze grootste riesling specialisten. Marc heeft een interessante en zeer leerrijke website ‘Vrienden van de Riesling’ die omzeggens volledig gewijd is aan deze edele druif. Je vindt er veel basisinformatie en ook talrijke wijnbesprekingen. www.vriendenvanderiesling.wordpress.com

Riesling brengt enkele van de beste en meest karakteristiekste wijnen ter wereld voort, toch moet je vaak aan de smaak wennen. Een jonge riesling is heel floraal en fruitig, maar kan ook scherp en levendig zurig zijn en sommige wijnen ontwikkelen met het ouderen een ‘petroleum’-achtige geur.
Fervente riesling aanhangers vinden de vergelijking met petroleum maar niets. “Ruik maar eens aan petroleum of kerosine, dat zit echt niet in riesling. Wat je ruikt is het sap van stenen, de minerale invloed van bodem en veroudering”. De uitspraak is van Erik Sauter, een van Nederland beste proevers. Geëvolueerde riesling neigt meer naar natte stenen, gekonfijte vruchten en vuursteen.
Het controversiële aromacomponent in sommige riesling is TDN, 1,1,6-trimethyl-1,2 dihydronaphtaline. Deze aroma’s geven aanleiding tot tal van – soms hoogoplopende – discussies. TDN, is verantwoordelijk voor impressie van petroleum in riesling wijn. Meestal merken we deze aroma’s bij oudere riesling, hoewel het ook kan voorkomen bij jonge wijnen, vooral uit warme regio’s. Dat werd overigens bevestigd met de wijn uit Zuid-Afrika en de Piemontese wijn tijdens de proeverij. Tijdens de degustatie bij de rieslingtafel viel het ons op dat de meeste wijnen, ook de oudere, weinig of geen sporen van TDN bevatten, maar wel een opvallende minerale geur en smaak ontwikkelden.

De zuurheid geeft de wijn gratie.

Er bestaat geen druif zoals de riesling. Hij levert een wijn die verfrissend, elegant en sappig is. Het is alsof men in een rijpe druif bijt. In mijn beleving heeft hij, op vlak van zuren en fijne moelleux enige verwantschap met de chenin blanc.  Omdat de wijnen variëren van een frisse appelsmaak tot een weelderige zoete en honingzoete smaak, passen ze bij allerlei gerechten. Het is dé druif die in koelere gebieden opvallend mooie wijnen voortbrengt. Hij is een trage rijper die laat in de herfst tot volle rijkdom komt. Riesling is goed bestand tegen winterkoude en zelfs bij vorst blijft de riesling goed stand houden. Dat komt hoofdzakelijk door de krachtige en harde onderstok. Enkel de chenin blanc, in de Loire vallei, heeft dezelfde kenmerken van frisse zuren en lange bewaarkracht.
Er is wellicht geen wijnland ter wereld waar de riesling niet voorkomt. Toch zijn er slechts een zestal landen waar de riesling echt van belang is, m.n. Frankrijk (Elzas), Duitsland, Oostenrijk, Australië, Nieuw Zeeland en recentelijk Zuid-Afrika. Het noorden van Italië, in Alto Adige, Oltrepo Pavese en Piemonte levert ook enkele zeldzame mooie exemplaren.
In de overzeese gebieden heeft riesling haar plekje veroverd. In Australië kwam dit vooral  door Duitse immigranten. Riesling is vrij belangrijk in de koelere streken van Zuid-Australië (Clare Valley), waar de wijn een rijker, limoenachtig en een aantrekkelijk fruitig karakter heeft. Hij komt ook voor in het zuidelijk eiland van Nieuw Zeeland en in de koele regio van Elgin in Zuid-Afrika. Verder gedijt de druif goed in Canada, waar hij instaat voor schitterende icewine  en de staat New-York.

De degustatie

Bij de kennismaking en verwelkoming proefden we Apostelhoeve Riesling Cuvée XII 2017. De wijn heeft een verfrissende stijl met een correcte dosering die zorgt voor een evenwichtige schuimwijn.

Bij de degustatie werden 38 wijnen geproefd verdeeld over 6 flights. In dit eerste deel bespreken we de eerste drie flights. Zoals eerder gezegd werd alles blind geproefd. Stefaan had in elke flight telkens wijnen van één BeNe wijnbouwer geplaatst tegenover buitenlandse riesling. Wat iemand achteraf deed opmerken dat het misschien ook interessant was geweest om de wijnen van de lage Landen door elkaar te proeven.  Niemand van de wijnbouwers was op de hoogte wanneer en in welke flight zijn wijn aan bod kwam.

Opmerking: over de keuze van de ‘benchmark’ wijnen kan gediscussieerd worden (wat via FB ook gebeurde). Iedereen die de namen van de wijnen leest, zal wellicht vinden dat andere wijnen beter zijn als benchmark. Toch vind ik dat de geproefde buitenlandse wijn goed gekozen waren en goed geplaatst tegenover de riesling wijnen uit België en Nederland.
De wijnen van de lage landen zijn meestal jonge aanplantingen. Dat proefden we ook in het zuivere fruit in de wijn. Omzeggens geen wijn uit de lage landen was zgn. ‘pétrolé’. Daarom is het nog meer complimenteus dat zij in deze degustatie zo goed naar voren komen.

Flight 1 Hoeve Nekum
Nederlandse Landwijn – Familie Bollen
Wijndomein vlakbij Maastricht in Jekerdal.
Gestart in 1988 en sindsdien riesling aanplantingen

1. Hoeve Nekum riesling 2017
   Rijpe neus van rijp fruit, kweepeer en lindenbloesem. In de achtergrond ruiken we een hint van honing. Frisse smaak met goed balans zuur/zacht.
   In de middellange afdronk proef ik een lichte oxidatie en een puntje karamel
2. Hoeve Nekum 2016
   Heel aangename en opvallende bloesem in de aanzet. Gevolgd door een korf fruit waarin rijpe en zoete perzik en frisse tonen met elkaar jongleren. Goed gestructureerd met fijne zuren, volumineus en aangenaam bittertje in de middellange afdronk. Knappe wijn met potentieel.
3. Domaine Boeckel Brandluft 2015 (Alsace)
   In de aanzet opvallende pétrolé toets die vermindert met opschudden. Brandluft is een zonrijke regio en dat is hier duidelijk te merken. We ruiken amandelspijs en gekonfijte abrikoos. Rijpe en licht vettige aanzet in de mond met onderliggend kenmerkend zuur en in de afdronk wat restzoet. Geen grote wijn, maar wel vrij evenwichtig.
4. Hoeve Nekum 2015
   Opvallend: in de aanzet munt en eucalyptus. Daarna vrij exotisch met rijpe ananas. Beetje logge structuur met soepele smaak van overrijp fruit. Deze wijn mist wat spanning.
5. André Stuber Réserve 2017 (Alsace)
   Discrete aanzet, ruikt wat vegetaal en licht gebrand. Niet zo aantrekkelijk. Strakke aanzet met wrange afdronk. Mist middenstructuur. Eerder eenvoudige stijl, die voorbijgaat aan een kenmerkende riesling.
6. Hoeve Nekum 2014
   Florale aanzet met aantrekkelijk frisse citrus, abrikozenschil en lichte kruiden. Goede mondstructuur met veel evenwicht tussen zuur en zacht. Sappige wijn met pepertoets in de verfrissende afdronk. Heel knappe en harmonieuze wijn.
7. Weingut Franzen Calmont Bremmer 2013
   duidelijk geëvolueerde neus met wat pétrolé toetsen. We ruiken ook gekonfijte abrikoos. In de mond proeven we koolzuurgas en een pittig, licht dominant zuur. In de mondaroma’s opvallende pétrolé en honing. Deze wijn is niet echt in evenwicht. Binnen de flight is het de meest geëvolueerde wijn.

Welke wijn blijft me bij?

De wijnen van Hoeve Nekum tronen boven de andere uit.
Blijven in de herinnering: 2017, de veel belovende 2016 en een schitterende 2014
Flight 2 Domein Steenberg
Nederlandse Landwijn
Wijndomein in Gulpen -Zuid-Limburg. Sinds 2008
Wijnmakers: Marc en Luc Creusen en Stan Broecheler

8. Domein Steenberg 2016
   Wijn met veel complexiteit, zowel in de geuren als in de mond. We ruiken bloesems, citrus, mineraal (natte stenen), steenvruchten, perzikschil. Frisse aanzit met veel jus, sappige stijl.
   in de lange afdronk een hint van peper en licht, aangenaam bittertje. Heel prettige en harmonieuze wijn.
9. Weingüt Dönnhoff Kahlenberg 2014 (Nahe D)
   Vrij complexe aroma’s met talrijke geuren die elkaar voortdurend afwisselen. Dit is een vrij complexe wijn. We ruiken gekonfijt fruit, perzik met daarin verweven kruidige tonen en natte stenen. De finesse van de geuren zet zich verder in de mond. Veel sap, fijn zuur en lange afdronk met pepertoets. Levendig fris en rijk. Knappe wijn.
10. Domein Steenberg 2017
    Eerste neus is vrij aards, na opschudden sluit de wijn zich, maar wordt wel fruitiger. In de smaak volle aanzet, maar vrij korte afdronk en licht groene zuren. Wijn met een dipje.
    Noot en info wijnbouwer: 2017 was moeilijk jaar met veel meeldauw en dat laat zich merken in de wijn. Sommige proevers geven de wijn respijt. Ik ben eveneens overtuigd dat de wijn nog extra tijd nodig heeft om te versmelten.
11. Spioenkop 2016 Elgin Zuid-Afrika
    In de aanzet veel petroleumachtige geuren die alles overheersen. Onderliggend neem ik limoenschillen waar, maar vooral de bittere toetsen. De smaak is niet evenwichtig met veel zuur, groene en bittere toetsen. Ik proef wel veel jus en peper in afdronk.
    Noot: deze wijn proefde ik vroeger enkele keren met telkens een positieve beoordeling. Tijdens de Rieslingtafel was het een ontgoocheling. Toch was het ook geen foutieve fles. Eind augustus las ik een beoordeling van Tim Atkins, een bekende wijnschrijver die de Spioenkop riesling de hemel in prijsde: “Consistently the best Riesling in South Africa”.
    Misschien verkeerd opgeslagen of slechte evolutie in de fles?

Welke wijn blijft me bij?

Ik onthou Domain Steenberg 2016 en de klassevolle Duitse wijn uit Nahe van Weingut Dönhoff.

 

Flight 3 Wijndomein Aldeneyck
Wijndomein in Aldeneik / Maaseik
BOB Maasvallei Limburg
Eigenaars/wijnbouwer: Karel en Tine Henckens – Linssens

12. Aldeneyck 2016
    De aanzet is zuiver met fruitige geuren waarin citrus en ananas naar voren komen. We ruiken ook een hint van munt. Na opschudden meer florale geuren. De smaak is evenwichtig met een licht zoet puntje in de middellange Goed gebalanceerde wijn, maar mist een beetje de spanning en mineraliteit van een grote riesling
    Noot: deze wijn kreeg 20% malo, wat wellicht de lichtzoete impressie geeft in de afdronk.
13. Weingut Leitz Eins Zwei Dry 2017 Rheingau
    Interessante en vrij complexe aroma’s met veel variatie. We ruiken abrikoos, kruidigheid en gekonfijte citrus. Na opschudden meer mineraal en wat groen loof. De complexiteit wordt bevestigd in de smaak met een frisse aanzit, waarin mineraliteit en kruiden naar voren komen. Heels sappig wijn met levendige zuren en lange afdronk.
14. Aldeneyck 2017
    Eerste indruk in het glas is beetje restgas. Vrij gesloten in aanzet. Na opschudden ruiken we steenvruchten en een zoete impressie met een hint van petrolé. De smaak is licht spritsig met goed zuur en veel jus. Boeiende wijn met goede spanning en lange afdronk. Een wijn met potentieel.
    Noot: het sap bleef 1 dag en 1 nacht in contact met de schillen
15. Aldeneyck 2018 (vatstaal)
    We ruiken in de aanzet een hint van vanille en intens floraal. Daarna meer citrus en gele vruchten. De smaak is vrij rijp met mooi zuur en puntje restsuiker. Alles zit in deze wijn, maar moet nog versmelten. In elk geval een heel beloftevolle wijn met groot potentieel.
    Noot: 20% malo
16. Weingut Wittmann Von Kalkstein 2018 Rheinhessen
    Dit is een herkenbare stijl van strakke en droog gevinifieerde riesling. In de geuren komen gekonfijte geuren en citrus naar voren. Ik proef iets meer alcoholwarmte. Pittige en levendige zuren in de mond, veel sap en lange afdronk.

Welke wijn blijft me bij?

Ik ben gecharmeerd van Aldeneyck 2018 die ik veelbelovend vind. Einz, Zwei, Dry was de wijn met meeste spanning. Ook Aldeneyck 2017 beviel mij.

 

Wordt vervolgd
De riesling tafel in de Apostelhoeve : DEEL 2 De namiddagsessie